sahte bilim

Evrim teorisi gibi bilim dünyasında büyük tartışmalara neden olmuş bir teorinin mutlak gerçeklikmiş gibi gösterilmesinin ideolojik sahiplenme ile ilintili olması ve aksi düşünenlerin bilim karşıtı gibi lanse edilmesine bağlı olarak ortaya çıkan kavram.

Bilim dünyasında önemli bir yere sahip bilim felsefecisi popper'ın yanlışlamacılık kuramı çerçevesinde düşünüldüğünde evrim teorisinin gerçekten çok iyi irdelenmesi gerektiği gerçeğidir. bu çerçevede evrim teorisinin darwinizm şeklinde ideolojik bir hale gelmesi ve günümüzde adeta bilimsel bir dogma haline dönüşmesi yanlışlanabilirlik ilkesi açısından daha anlamlı bir durumdur.

Popper'ın yanlışlamacılık akımına göre;

Sahte Bilim, bilimle kısmen desteklenen ve ancak bilimsel yöntemlerle doğrulanamayan bir bilgi türüdür. Sahte Bilim, genellikle bilimin tanımında ve yönteminde gerekli olan ölçütleri tam olarak karşılamaz.

Aşağıdaki özelliklerden birkaçını içerir.

Deneysel kanıtlar olmaksızın öne sürülürler,

Deneysel olarak elde edilen sonuçlarla çatışan bir yanı yoktur,

Deneysel olarak tekrarlanabilir olasılığı yoktur,

Yalanlanabilirilik ya da yanlışlanabilirliği yoktur,

en basit açıklama seçilmekten ziyade en karmaşığı seçilir.

Yanlışlamacılık ve evrim teorisi:

Popper, bu konuyu özel olarak ele aldığı makalesinde, darwinizm'in test edilemeyeceğini(yanlışlanamayacağını), bu yüzden bilimselliğin kriterlerini karşılamadığını ve metafizik bir araştırma programı olduğunu belirtir. Darvinizm'in durumsal mantık (situational logic) uyguladığını söyler. Darwinci yoruma göre türlerin içinde çeşitliliğe yol açan bazı değişiklikler (varyasyonlar) olur, bu varyasyonlardan bazısı yaşar, bazısı ise doğal seleksiyona uğrayıp yok olur. Bu yorum, türlerin oluşumu için bir süreç tarifi yapar, fakat gözlemlediğimiz, bu sürecin sonucudur. Söylenen; çevreye uyum sağlayanın yaşadığıdır, fakat yaşayan kim diye sorarsak bu sorunun cevabı da çevreye uyum sağlayan şeklindedir. Popper, duruma göre uygulanan bu mantığın bir totoloji olduğunu söyler.