foundation

isaac asimov'un önce üçleme(*) olarak yazdığı, ilerleyen yıllarda yayıncıların talebi üzerine öncesini anlatan iki (**) ve sonrasını anlatan iki (***) kitapla yedi kitaba tamamladığı seri.

seriye adını veren birinci kitap foundation'a hakim olan belirlenimci iyimser havanın ikinci kitapla değişeceği, kitabın arka kapağına göz atınca anlaşılıyor.

öte yandan, birinci kitabın iki ana karakteri salvor hardin ve hober mallow'un benimsediği, hardin'in çerçeveletip duvarına astığı kendi düsturu "şiddet, beceriksizlerin son sığınağıdır" ile özetlenen yaklaşım, ancak bu iki karakterin hari seldon'un 1500 yıllık kehanetinin bilimselliğine inanmaları sayesinde onları kahramanlaştırmıştır.

bu anlamda hari seldon'un öngörüsü kendi kendini gerçekleştiren bir kehanet olarak yorumlanabilir. kehanetinden haberdar olmayan unsurların kehaneti sekteye uğratması diğer iki kitapta işleniyor olabilir, ya da olmayabilir. henüz oraya gelmedim.

birinci kitabın yazıldığı dönem ve anlattığı hikaye dikkate alındığında, asimov'un kendisine hari seldon rolü biçmiş olma ihtimali de akla geliyor.

bir diğer ilginç nokta, galaktik bir hikaye anlatan birinci kitapta sadece bir tane ve etkisiz bir kadın karakter olması. bunun sebebi ise, kitabın aslında siyasi bir ortamdan bahsetmesi ve yazıldığı dönemin siyasi aktörlerinin erkeklerden oluşması olabilir.

kitabın güzel okunduğu ise bir gerçek.

(*) foundation (1951), foundation and empire (1952), second foundation (1953). Üçlemeyi oluşturan 8 kısa hikaye, 1942 - 1950 yılları arasında bir dergide basılmış, ilk dört hikaye birinci kitapta, diğer dördü ise ikişer olarak diğer kitaplarda toplanmış.
http://en.wikipedia.org/wiki/Foundation_series

(**) prelude to foundation (1988), forward the foundation (1993)

(***) foundation's edge (1982), foundation and earth (1986)