manicilik

3. yüzyılın son yarısında iranlı Mani tarafından kurulmuş bir dindir. O güne dek bilinen tüm dinsel sistemlerin gerçek sentezi niteliğindeki dindi. Manicilik aslında Zerdüşt Düalizmi, Babilonya folkloru, Buddhist ahlâk ilkeleri ve Hıristiyan unsurların bir karışımından oluşmaktaydı.

selanik fermanıyla devlet dini olan hristiyanlar başa gelir gelmez maniciliği yasadışı olarak damgaladılar. augustina'nın 378'de çıkardığı yasa, manicileri yakılmak suretiyle ölüme mahkum etmiştir.

mani ve öğretileri üzerine daha çok şey öğrenmek için amin maalouf'un enfes kitabını okumalısınız: (bkz: ışık bahçeleri)

edit: mani başlığında mani türünde dörtlükler sergilendiğinden mani'yi burda tanıtmak gerekti:

215 - 276 yılları arasında yaşamış olan iranlı manicilik (Maniheizm) dininin kurucusudur. günümüzde inanan kişi sayısı çok az olmasına rağmen, mani döneminde daha önce eşi benzeri görülmemiş bir hızla yayılmış bir dindi (bilinen en hızlı yayılan din). 19.yy'ın sonları ile 20. yy'ın başlarında Doğu Türkistan'da, Tufan'da ve Tun-huang'da pekçok Uygurca ve Çince Maniheizme ait metinler bulundu. Yine 1918 de Cezayir'de Tebessa yakınlarında Latin dilinde 1931'de Mısır'da Kıpti dilinde Maniheist metinler ortaya çıkarıldı. Bu suretle Maniheizmi bizzat Maniheistlerin kendi metinlerinden öğrenme imkanı doğmuştur.

Mani (Manys, Manytos, Manentos, Manou, Manichios, Manes, Manetis, Manichæus) özel bir isim değil, bir saygı ifadesi ya da bir unvandır. Mani sözcüğünün kökeni Aramice "Mânâ"'dan gelmiştir ve ışık anlamına gelmektedir. gerçek adı bilinmemektedir.

Şah 1. Behram tarafından çarmıha gerilerek öldürülmüştür. yandaşlarını yıldırmak amacıyla cesedi parçalandı, derisi yüzüldü, içine saman doldurularak kent kapısına asılmıştır.