şanırak

otağ adı verilen türk çadırlarının en tepesinde bulunan birleşim parçasıdır. şanırak bütün türki halklar için çok büyük anlamlar taşımaktadır. yani o kırgızistan bayrağında gördüğünüz sembol beyzbol topu değil şanıraktır. insan dünyaya gözünü şanırak altında açar. otağı bir araya getiren ve kazakça uğık adı verilen uzun sopalar şanırakın kenarında bulunan deliklere monte edilir. yani bir halkın bütün parçalarını bir arada tutan en tepedeki güçtür. evin isi dumanı bu delikten çıkar, güneş otağa yine bu delikten girer. bütün orta asya halklarında bu sembolü görmek mümkündür.

evlenmek kelimesinin kökenide buradan gelir. eskiden her ailenin bir otağı olurdu. çocuklar büyüyüp evlenecekleri zaman yeni bir otağ dikilirdi. kazakçada evlenmek şanırak kaldırmak olarak da tabir edilir. otağın kenarları kurulduktan sonra uvık adı verilen çubukları dikebilmek için önce uzunca bir sopayla şanırak otağın tam göbeğinden havaya kaldırılır. akabinde sırayla uvıklar kenarlarında bulunan deliklere yerleştirilip otağın ahşap duvarlarına bağlanır. otağ kurmanın en hassasiyet gerektiren tarafıdır. yani yeni bir şanırak kaldırmak, yeni bir hayat başlıyor demektir.

Anlamını yeni öğrendiğim kelime. Pilava kaşık batırmak da burdan geliyor herhalde.

Üst çaprazlardan alt çaprazlara inen üç çizgi bulunur şanırakta. Dünyanın dört bir yanını temsil eder.