virginius olayı

1870 yılında başlamış ve abd, ingiltere ve ispanya arasında oluşmuş ve özellikle abd ile ispanya'yı savaşın eşiğine getirmiş bir kriz.

amerikan iç savaşı esnasında abluka delerek amerika kıyılarına kaçak nakliyat yapan bir ingiliz gemisi olan virginius'a, 1865 yılında yakalanınca, abd hükümeti tarafından el konmuştu. 1870'de gemi john f. patterson adlı bir şahsa satıldı ve patterson gemiyi hemen new york gümrük ofisine kaydettirdi. ancak sonradan patterson'ın bu gemiyi abd bayrağını kullanarak küba'ya kaçakçılık yapmak için kullanmak isteyen bir grup kübalı isyancı (ispanya'ya karşı küba'da ayaklananlar) namına aldığı anlaşıldı.

gemi, 1873 yılında, jamaika kıyılarında, bir ispanyol gemisi tarafından yakalandı ve 52 mürettebatı ve 103 yolcusuyla beraber küba'ya götürüldü. formalite icabı bir askeri mahkeme yargılaması sonucunda mürettebat ve yolculardan toplam 53 kişi korsanlık suçlamasıyla idam edildi. bir ingiliz savaş gemisinin devreye girip müdahale etmesi, idamların daha da artmasını engelledi. bu gelişmeler sonucunda abd-ispanya ilişkileri gerildi ve savaşın eşiğine gelindi. ancak , krizin başlamasından 40 gün kadar sonra, ispanya, gemiyi ve içindeki yolcular ve mürettebattan sağ kalanları teslim etmeye ve de geminin bu hakkı taşımadığı ispatlanmadığı takdirde gemiye abd bayrağı çekilmesini kabullenmeye razı oldu.

gemi abd'ye doğru çekilirken bir körfezde karaya oturdu. bu arada abd'de yürüyen hukuk süreci sonucunda geminin kübalı bazı kişilere ait olduğu, dolayısıyla abd bayrağı taşıma hakkının olmadığı yönünde karar çıktı.

1875 yılında sağlanan bir anlaşmayla da ispanya, abd'ye, gemidekilerden öldürülenler için 80.000 usd tazminat ödemeyi, ayrıca da ingiltere'ye de bir tazminat ödemeyi kabul etti.

kriz esnasında tesadüfen new york limanında bir ispanyol zırhlısı demirli idi. tam böyle bir zamanda savaş olasılığı gündeme gelince amerikan yetkilileri böyle bir gemiyle başedecek güçte gemilerinin olmadığının farkına varmış oldular ve krizden sonra hızla bu tür gemiler temin etme yoluna gittiler. nitekim bu hareketin meyvesini de 1898 abd ispanya savaşı 'nda göreceklerdi.

kriz, 1898 öncesinde abd-ispanya ilişkilerinin çok gerildiği bir kilometre taşı olmuştur. o esnadaki abd başkanı ulysses s grant dış politikada sorunları mümkün olduğunca uluslararası tahkim yoluyla çözme eğiliminde olduğundan, bu olayda da anlaşma çabalarına öncelik tanımıştır.