sehname

şehname çok ünlü bir destandır. yazıldığı sırada iran halkının hükümdarlığını gazneliler yapmaktaydı ve doğal olarak şehname gazne hükümdarı'na sunulmuştur.

şehname'nin içinde alper tunga destanı'ndan alıntılar olduğu yazılmış. doğrudur fakat alper tunga destanı da zaten türklerle iranlıların mücadelesini anlatır.(alper tunga ile zaloğlu rüstem'in ilişkileri)o sebepten bir sorun yok yani..

ünlü iran şairi firdevsi tarafından yazılan, islam öncesi döneme ait iran tarihi ve efsanelerini içeren mesnevi formundaki ünlü yapıt. daha sonraları hükümdarların yaşam ve eylemlerinden söz eden manzum kitaplara verilen genel bir ad haline gelmiştir. bu tür kitaplar genellikle minyatürlerle bezenmiş zengin tezhipli kitaplardır.

Firdevsi'nin Şehnamesi, iran'ın Arap egemenliğine girene kadarki tarihini içerir. iran tarihi ve mitolojisi, eldeki eski kitaplara, dilden dile dolaşan söylencelere ve öykülere dayanılarak yazılmıştır. Yapıt mesnevi biçimde düzenlenmiş 60 bin beyitlik bir şiirdir. Firdevsi yapıtını yazarken bir tarihçi gibi çalışmış ama tarihsel bilgileri güçlü şiir yeteneği ile işlemiştir. Yapıtın yazıldığı dönemde Arapça'nın çok yaygın olmasına karşın, Firdevsi Arap dili ve kültürünün egemenliği altındaki iran ulusuna, büyük bir tarih ve kültür zenginliğine sahip olduğunu göstermek istercesine kendi dillerinde bir yapıt sunmuştur. Yapıt çok yalın bir dille yazılmıştır. Şehname gerek şiirsel gücüyle, gerek bilgi zenginliğiyle Divan şairlerinin başyapıtlarından biridir. Bunu yanı sıra bir ulusun tarihi üzerine tek bir şair tarafından yazılmış benzer bir yapıt yoktur. Şehname dünya şiirinin, özellikle destan türünün büyük klasikleri arasındadır. Dünyanın birçok diline çevrilmiş olan yapıt Türkçe'ye ilk kez 16.yüzyılda Tatar Ali Efendi tarafından eksiksiz olarak çevrilmiştir. Günümüz Türkçesine ise Necati Lugal tarafından aktarılmıştır.

Firdevsi'nin, Turk mali olan alper tunga destani'nin en onemli parcalarini copy paste yontemiyle calip yazdigi destan. arap istilasi sonucunda yok olan iran kulturunu yeniden canlandirip iranli'lara milli kultur bilinci asilamasi bakimindan onemlidir.

firdevsi tarafından yazılmıs iranın milli destanı