sebeplilik

her şeyde aranması gereken düşüncedir. çünkü her şey bir sebeplilik içerisinde yaratılmıştır ve sebeplerin peşine düşmek iyi bir şeydir ki bilimsel gelişmeler de bu neden böyle diye merak eden insanların buluşudur. allah yarattı oldu bitti demekle geçiştirilemez bu durum. maddeye dair ne varsa sebeplilik prensibini güden bilim anlayışı madde ötesiyle ilgilenmez ama düşünce de sebeplilik fikri devam eder ve sonucunda maddenin bir sebebi olmalıdır çıkarımı allah'ı işaret eder. allah'ın bir sebebi olmalıdır gibi düşünce sürecini uzatamayız. allah'a da sebep aramamız mantıkla çelişir, çünkü en mükemmel yaratıcı düşüncemizle çelişmiş oluruz. tavuklar neden kanatlı yaratılmış şimdi bu eksende düşünmek çok mantıklıdır. ya da evrene kaos mu hakimdir? evrene kaos hakimse her şeyin bir sebebi olmalıdır fikriyle nedensellik aramak niye?
stephen hawking'ten bir söz: evrenin bir başlangıcı olduğunu kabul edersek tanrı olduğunu kabul etmemiz gerekir. şimdi çoklu evren teorisi izafiyet ile kuantum teorilerin kaynaştırılmasıyla ortaya atılan yarı felsefi fikirler ile bilim ilerleyişini devam ettirebilir. ama işin komik tarafı bilim maddeyi açıklar sadece. çoklu evren teori ispatlanırsa bu mükemmel evrenler düzeninin bir yaratıcı vardır demekte beis yok. onun için şu an kabul gören bing bang teorisi açıkça yaratılışa işaret ediyor. ama sebep arayan insan burda durmaz, durmamalı sebep aramaya devam. en güzeli bu.

sofistike ama basit. sığ bir suyun en derininde olma durumu. yeryer durumsal. yeryer yer. determinist algı. tartışılmalı.
belirsiz.