notebook pilleri

Bir notebook'u notebook yapan, taşınabilinirliğini sağlayan en temel malzemedir.

Çevremdeki bir çok insanın notebook'un pilini çıkartarak kullandığını ve bunun, "pilin ömrünü uzattığını" söylediklerini gördüm. Açıklama şu efendim; "Satıcı bize bu notebook'un pilini çıkarırsak pilin ömrünün daha uzun olacağını söyledi" gibi şehir efsanelerine yenik mi düşüyoruz? "yoksa yine afili bir şekilde kandırılıyor muyuz?" diyerek, aydınlatıcı bir araştırma yapma gereği duydum...

Bu olayın bir açıklaması olmalı değil mi? -Şimdi, bildiğim kadarı ile notebook pilleri ve diğer yeni nesil pillerin, kimyasal yapısından dolayı, sürekli olarak şarj ve deşarj olması gerekmektedir. Zira bu pillerin bir raf ömrü vardır. Eğer bu raf ömrü zamanı geçer ve bu sırada şarj ve deşarj işlemi gerçekleşmez ise, piliniz raf ömrü süresini tamamlayıp, elinizde bayatlayacaktır. Eski, Ni-Cd pilleri 1000-2000 defa doldurup boşaltınca, Ni-Mh piller ise 500 defa doldurup boşaltınca, kimyasal yapısından dolayı ömürleri kısalmaktadır. Aynı zamanda günümüzde bu piller pek fazla kullanılmamaktadır.

Yeni nesil olarak adlandıracağım "Lityum iyon piller",boşalmasını beklemeksizin istediğiniz zaman doldurabileceğiniz ve cep telefonları dahil olmak üzere bir çok elektronik aygıtta kullanılmaktadır. Bu pillerin ise, 500 defa şarj ve deşarj olduktan sonra kapasiteleri %80'in altına düşmektedir. Bunun nedeni sanıldığı gibi kimyasal yapılarının eski piller gibi ömrünün kısaldığı değil de, pilin içerisinde bulunan bir chip'in bios ile haberleşmesidir. Yeni notebookunuzu şarja taktığınız andan itibaren geri sayım başlamış bulunmaktadır. içerisindeki timer sayesinde (6 ay) olarak belirlenen pil garanti süresi dolduktan sonra, hızlı bir şekilde pilinizin artık hiçbir şekilde dayanmadığını göreceksiniz. Ha, gelelim ilk konuya, eğer pilinizi kullanmazsanız bile bu timer çalışmaya devam edecektir ve pilinizi çıkarıp bir köşeye koymanızın hiçbir anlamı kalmayacaktır. Mantık çerçevesi içerisinde pilin ölümüne etki edebilecek tek bir husus bulunmaktadır. Bunun nedeni ise, lityum pillerin oda sıcaklığında yani 15-25 derece sıcaklıkta bulunması önerilirken, bilgisayar üzerinde bulunduğu süre içerisinde bu ısı 50 - 60 dereceyi bulabilmektedir. iki tarafı boklu değnek.

Gelelim sürekli şarjda kalma olayına, kendi kullandığım bilgisayarımda gördüğüm kadarı ile, pilim dolmaya başlıyor ve bu süre içerisinde pilin dolmak üzere olduğunu gösteren bir uyarı ışığı yakıyor. Pilim tamamen dolduğunda ise bu ışık sönüyor. Demek ki, ışık söndüğü anda pilim %100 dolu hale gelmiş ve bir transistör aracılığı ile yol değiştirmiş ve doğrudan adaptörden aldığı voltaj ile beslenmektedir. Dolayısı ile çok önemli bir proje ve benzeri iş yaparken piliniz takılı değil ise, küçük bir elektrik dalgalanmasında tüm emekleriniz boşa gidecek, bilgisayarınız küt diye kapanacaktır. Yukarıda da belirttiğim üzere iki tarafı boklu değnektir ve pilinizi çıkarıp kullanmaktansa, pilinizi sürekli şarjda tutmanızdır. Unutmadan, bazı çevrelerde buzluğa koyduğunuz zaman pilinizin ömrünün uzayacağı bile söylenmektedir. Dolaba koyduğunuz pil, buzluktaki %90 nem'e maruz kaldığından içerisindeki tüm elektronik devreler oksitlenip bir daha size hiç yanıt vermeyebilir...

Bu işin piçliği ne gelecek olursak, alacağınız yan sanayi bir pil ve kimin bu pili ürettiği ile ilgili olarak kendilerinden başka kimsenin bu pili üretmemesini sağlamak amaçlı, kendilerince koruma amaçlı yapılan yazılımlarda neler saklanmaktadır? -(Serial Number, Manufacture Date, Cycle Count, AtRateTimeToFull, AtRateTimeToEmpty, MaxError, Design Voltage, Charging Voltage, Fast-Charging Current) vs. buradan yola çıkarak,

1- Üretim tarihi eğer eski bir tarihe sahip ise, bu batarya sistem tarafından kabul edilmiyor.
2- Firmanın belirlemiş olduğu şarj ve deşarj sayısı aşılmış ise sistem tarafından kabul edilmiyor.
3- En son hangi tarihte şarj olduğu ve buna bağlı olarak gecikmiş tarihler sistem tarafından kabul edilmiyor.
4- Belirlenen seri numarası kıyaslaması ile seri numarası tutmuyorsa sistem tarafından kabul edilmiyor.

Yeni aldığınız notebookunuzda eğer ulaşabiliyorsanız, epromun yedeklenmesi ve belirlenen süre sonrasında tekrar geri yüklenmesi sonucunda notebookunuz kendisine yeni alınmış bir pil olduğunu görüp onu el bebek gül bebek bağrına basacaktır. Tabi bu işlemi kendim gerçekleştirmedim ama yakın zamanda bunun sonuçlarınıda paylaşmayı planlamaktayım. Notebook pilinizin V+, Temp, SCK ve SCL (I2C) veya HDQ16 bilgi pinlerini bulup, pilinizin içerisinde kullanılan chipin datasheetlerden gerekli bilgileri bulabilirsiniz. ilgili reset komutunu eproma çektikten sonra güvenle bilgisayarınıza bağlayabilirsiniz. Tabi bu konuda gerekli tüm bilgilere sahip değilseniz, pil elinizde bayatlamayacak, tam tersi olarak elinizde patlayacaktır!