mazdekcilik

Mazdekçilik ya da Mazdekizm, iranlı Zerdüşt din adamı Mazdek'in düşünce felsefesine verilen isimdir. Mazdekizm, isa'dan sonra 5. yüzyılın sonlarına doğru ortaya çıkan; insan eşitliği ve mal ortaklığını savunan bir akım olarak bilinmektedir. Mazdek, hava ve su gibi, paranın, malın-mülkün de insanlar arasında eşit olarak paylaşılmasını savunuyordu.

(bkz: mazdek)

mazdek adındaki iranlı düşünürün manicilik ve zerdüşçülüğün devamı olarak ortaya attığı din! mazdek adındaki kişi, zamanın iran'ında bulunan sasani kralı 1. kubat ile ortaklık yaparak devletin resmi dini olarak mazdeizmi ilna etmiş ve belkide dünya üzerinde bilinen ilk dinli-komünizmi inşa etmiştir. yalnız bu sistemde kadınlara da eşini seçme hakkı verilmiş ancak bu hak art niyetli erkekler tarafında ters algılanarak tüm kadınlar oratak maldır anlayışına dönmüştür. çok sonraları mazdek ve 1. kubat'ın kurduğu sistem çökünce bu ortak kadın mantığının 1.kubat'tan çıktığı sanılmış ve anadolu'da halen daha kullanılan ve karısını satan adam anlımına gelen kavat 1. kubat'a atfen söylenmiştir.

adina mazdekcilik denilen dini akidenin kurucusu haddi zatinda mazdek degildir. netekim mazdekcilik mazdek'ten 2 asir once iran'da peyda olmustur, kurucusu da hurrakanoglu zaradust'tur. mazdek sadece bu dusunceyi hukumdar kabaz zamaninda yayan kisidir. kabaz 4. asrin sonlarindan 5. asrin ortalarina kadar hukumdarlik yapmistir. ilk onceleri kabaz'da mazdek'in muritleri arasindaydi. ama daha sonralari mazdek ve o'na katilanlari sarayda tertip ettigi bir ziyafet sirasinda oldurtmustur.
Mazdekciligin bilinen en onemli ozelligi insanlar arasindaki butun kiskanclik ve anlasmazlik sebeblerini ortadan kaldirmak ve boylece mulkte kadinlarda ortakligi kabul ederek dini saf bir hale getirmekten ibaretti. yaklasik 9 asir sonra da benzer bir gorusu savunan hatta bu gorusten ziyadesiyle etkilinmis olan seyh bedrettin'de anadolu topraklarinda ayni soylemlerle ortaya cikmistir.