masada

ölü deniz'in batı sahiline yakın bir yerde deniz'den 430 metre yükseklikte inşaa edilmiş kale (mö- 23 mö- 15). kırk milyon litre su kapasiteli 20 kadar sarnıçla onbinlerce askerin senelerce idare edilmesine olanak sağlayacak şekilde tasarlanmış. inşaa edildiği tepe aynı zamanda herod döneminden kalma saray ve bazı tapınaklara ev sahipliği yapmış. masada kalesi asıl ününü kendi halkının olası ayaklanmasından korkan herod'un aksine kendisinden sonra romalılara karşı ayaklanmış yahudi isyancıların burada gerçekleştirdikleri direnişe borçlu. içlerinde kadın ve çocukların bulunduğu bin kadar yahudi isyancı burada çölde binlerce romalı askere karşı kaleyi başarılı şekilde savunmuşlar. sarp arazi ve kalenin bulunduğu tepenin kolay savunulmasını sağlayan yükseklik romalıları çareyi mühendislik projelerinde aramaya sevketmiş. romalılar çalıştırdıkları yahudi tutsaklar yardımı ile masada kalesine bugün dahi görülebilen doğal olmayan bir rampa inşaa etmişler. rampa yardımı ile kalenin içine mancınıklarla büyük taşlar atmaları kolaylaştığı gibi saldırıya geçebilecekleri zemine kavuşmuşlar. kaleyi savunmakta olan yahudiler ise kurtuluş ümitlerinin olmadığını anladıklarında topluca intihar etmiş. sonrasında ele geçirilen kalede romalı askerler birkaç kadın ve çocuk haricinde ölmeyi seçmiş isyancıların cansız bedenleri ile karşılaşmış. masada kalesini üç yıl boyunca kuşatma altında tutmuş romalı komutan flavius silva'nın kalenin etrafını isyancıların kaçmalarını engellemek maksadıya duvarlarla çevirttiği yazılır.

israilde yüksek bir yerdir. kral herod'un sarayının kalıntıları ve hristiyanlığın ilk dönemlerinden kalma yapılar buradadır. buraya teleferikle çıkılır. lut gölünü tepeden görür.

dünya teoloji literatürünün, en trajik ve yıkıcı kırılma anlarındandır. babil sürgünü sonrası yeniden bir esaret ve özlem dönemi yaşamak istemeyen museviler, kendilerini esir almaya, sonrasında da sürgüne göndermeye gelen romalı askerlere direnmişler; popülasyonları 960 dolaylarındaki yahudiler, aralarından 10 kişi saptayarak, onlardan önce diğer 950 kişiyi; sonra da kendilerini öldürmelerini istemişlerdir.

ataları ibrahim, yakup ve davut un toprağında yaklaşık 20 asır sonra bir devlet kurma hakkına erişen yahudiler, bu ana gelene değin, masada direnişi ile özgürlük arzularını sembolize etmişlerdir. tarih boyunca yahudi etnisitesinin uğradığı sayısız kahpelik ve kıyımdan sadece bir tanesi olarak tarihteki tozlu raflarda yerini almıştır...

"tarihe geçmiş bir direnişin başkenti"

romalılar kanyonu kuşattıklarında, oraya sığınan yahudiler tarihe geçecek bir karar almış. 967 yahudi önce evlerini ve mallarını ateşe vermişler sonra da aralarından 10 kişiyi diğerlerini öldürmekle görevlendirmişler. en son yahudi de intihar etmiş. aralarından iki kişi yaşam mücadelesini kazanmış ve esir olmaktansa ölümü seçen yahudilerin bu direnişini tarihe geçirmiş.

herod' un inşa ettiği mükemmel yapılardan biri olan kaledir. "masada" kusursuz denilebilecek bir konfora ve tarım alanlarını sulamak için mükemmel bir su tedarik sistemine sahiptir.