bugün
- arkadaşlar bugün doğum günüm8
- zeytinyağında rekor beklentisinin kabusa dönmesi3
- 210 bin lira maaşla geçinemiyorum8
- yeni parti'nin komisyona katılmama kararı3
- akp'ye geçeceğime paşa paşa yatarım4
- travestiyle sevgili olmanın yadırganması2
- hgs vurgunu12
- fabrikada gece vardiyasında çalışn işçilern yemeği8
- yer altından gelen çığlıklar6
- abdülmecit'in eşinin alışveriş listesi21
- uludağ sözlük efsane nesil toplanıyor zirvesi 202657
- miss turkey başvurularının ücretli olması12
- polisin giremediği mahalle7
- arda güler27
- gta 621
- tekirdağ büyükşehir belediyesi'nin akp'ye geçmesi15
- insanların neden sorusundan rahatsız olması2
- mustafa kemal atatürk2
- ankara da pavyonların kapatılması8
- hiç pavyona gitmemiş türk erkeği6
- ölse zerre üzülmeyeceğiniz kişiler14
- kimse asla aşı yaptırmaya zorlanmadı4
- her erkeğe bir kızın düşmesi10
- dünyada müslüman nüfusu 2070 te 4 milyar olacak5
- miss uludağ sözlük 20266
- seksi çoraplı ayak fotosu7
- boyun kütletmekten ölmek7
- pornonun yasaklanması7
- yeşil yol filmindeki yol6
- enayimiknatisii16
- kılıçdarcı yazarlar11
- fon vurgunu16
- from gold from dust8
- 20066
- sigara alkol nargile içmeyen ezik insan4
- uykusuz kedi buraya bakar mı14
- yurtdışı insanı olmamak4
- bir kere gelinen hayatta diyet yapmak7
- japon porno yıldızı rae lilblack'ın müslümn olması2
- erkekte para yoksa yakışıklılığın önemi yoktur7
- abdullah öcalan6
- asansörle birinci kata çıkan embesil7
- çalışırken en nefret edilen şeyler11
- diş hekimleri sakso çekenleri anlayabiliyor mu8
- 2006'nın 20 sene önce olması5
- karslı ünlüler5
- ktç gina enayimiknatisii üçlüsü4
- 17 kasım sözcü tv'ye kayyum atanması35
- türk müzik tarihinin en iyi yılı5
- ak partililerin apoya villa yaptırması9
kitapta geçen kadınlarla ilgili beyitlerde kadın dışarı çıkmamalı gibi ifadeler de vardır.
ilk mesnevi.
ilk islami dönemi türk edebiyatı eseri.
ilk siyasetnamedir.
yazarı yusuf has hacip olan bu nadide eserde doğru bir devlet anlayışının nasıl olacağı alegorik bir şekilde anlatılmaktadır.
didaktiktir.*
ilk islami dönemi türk edebiyatı eseri.
ilk siyasetnamedir.
yazarı yusuf has hacip olan bu nadide eserde doğru bir devlet anlayışının nasıl olacağı alegorik bir şekilde anlatılmaktadır.
didaktiktir.*
lise 2 nin ilk konularından...
oğlum olursa koyacağım isim.
Kutadgu Bilig'den.
Kılınçı köni atı odgurmış ol
Kamug edgülükke elig urmış ol
(Davranışları doğru ve adı Odgurmış'tır.)
( O her türlü iyiliğe el vurmuştur.)
Kılınçı köni atı odgurmış ol
Kamug edgülükke elig urmış ol
(Davranışları doğru ve adı Odgurmış'tır.)
( O her türlü iyiliğe el vurmuştur.)
anlamı "mutluluk veren bilgi" dir. yusuf has hacip tarfından yazılmıştır. türkçe ayrıntılarına kadar örnekli olarak anlatılır.
lisedeyken bi arkadaşın adı aklına gelmeyince sınavda cevap olarak kubilik yazdığı eser.
valla arkadaş ben değil.
valla arkadaş ben değil.
(bkz: yusuf has hacib/#8529829)
kutadgu bilig'den bir kaç mısra.
kadaşlığ kişi küsi çawı bedük
Adaşlığ kişi atı savı bedük (3173)
(Akrabaları olan kimsenin nam ve şöhreti büyüktür; arkadaşları olan insanın adı ve sözü
muteberdir.)
Bu üç nenke bolma yakın koşnısı
Küyer ot akar suv bu begler küsi (4097)
(Şu üç şeye yakın komşu olma; yanar ateş, akar su ve bu beylerin şan ve şöhreti)
Bu yanlığ turur bu ajun öndüsi
Yayığ dünya devlet çawıkar küsi (3077)
(Dünyanın adeti böyledir; dönek dünya ve devletin adı böyle çıkmıştır.)
Kişike tusulmaz kişi ol ölüg
Tusulğıl ölüg bolma ersig külüg (3408)
(Başkalarına faydası dokunmayan insan ölü gibidir, faydalı ol, ölü olma, ey mert yiğit.)
kaynak: http://tdae.ege.edu.tr/files/dergi6ii.pdf
kadaşlığ kişi küsi çawı bedük
Adaşlığ kişi atı savı bedük (3173)
(Akrabaları olan kimsenin nam ve şöhreti büyüktür; arkadaşları olan insanın adı ve sözü
muteberdir.)
Bu üç nenke bolma yakın koşnısı
Küyer ot akar suv bu begler küsi (4097)
(Şu üç şeye yakın komşu olma; yanar ateş, akar su ve bu beylerin şan ve şöhreti)
Bu yanlığ turur bu ajun öndüsi
Yayığ dünya devlet çawıkar küsi (3077)
(Dünyanın adeti böyledir; dönek dünya ve devletin adı böyle çıkmıştır.)
Kişike tusulmaz kişi ol ölüg
Tusulğıl ölüg bolma ersig külüg (3408)
(Başkalarına faydası dokunmayan insan ölü gibidir, faydalı ol, ölü olma, ey mert yiğit.)
kaynak: http://tdae.ege.edu.tr/files/dergi6ii.pdf
(bkz: kutadgu teuer)*
11. yüzyılda yusuf has haciptarafından yazılmıştır. simgesel bir mesnevidir. hakaniye lehçesiyle yazılmıştır. devlet yönetiminin nasıl olması gerektiği anlatılmıştır. aruz ölçüsüyle yazılmış, 6645 beyitlik ilk mesnevidir.
Eski türklerin her daim yanında taşıdığı. okumadan geçmediği vaz geçilmez 3lüsünden 1.sidir.
1: (bkz: kutadgu bilig)
2: (bkz: Atabetül Hakayık)
3: (bkz: Divan-ı Lügatit Türk)
Edit: Ayrıca kesinlikle her liseliye okul boyunca en az bir kere sorulmuştur... Gerek Tarih olsun gerek Türk Dili ve Edebiyatı olsun...
1: (bkz: kutadgu bilig)
2: (bkz: Atabetül Hakayık)
3: (bkz: Divan-ı Lügatit Türk)
Edit: Ayrıca kesinlikle her liseliye okul boyunca en az bir kere sorulmuştur... Gerek Tarih olsun gerek Türk Dili ve Edebiyatı olsun...
kut hem mutluluk hem de devlet anlamına gelmektedir. bu yüzden bu eserin isminin anlamı "mutluluk veren bilgi" olduğu gibi "devlet olma bilgisi" anlamına da gelir. eserin siyasetname özelliği taşıması da bunu gösterir zaten. alegorik bir eserdir.
Çağı dinler çağı olduğu için içeriğinde birçok dini bilgi ve göndermede vardır. Lakin bu kitabın yegane özelliği birkaç dini terim isim sıfat harici bütün dini terimleri Türkçeleştirmiş olasıdır. allah'ın sıfatlarından isimlerine kadar. Hatta Allah sözü bile çok yoğun geçmemekte onun yerine öz Türkçe çağın Araplarla karışmamış Türklerinin gönülden anlayacağı sözcükler kullanılmıştır.
Bu açıdan 21. yyda verilen sözde dini eserlerin çok çok çok ama çok ilerisinde yazılmış bir eserdir. o zamanlar din yusuf has hacib gibilerin ışığında Müslüman dünyasını ilim de ve fen de ilerleten bir yönlendiriciyken şuan ise arapça sözcüklere sözde kutsal manalar yüklenilmiş yobazların elinde malesef ki gericiliğin simgesi olarak kullanılmaktadır. Bu açıdan bir müslüman olarak Allah'a karşı sorumlu bir müslüman olarak dinin getirildiği halden en büyük üzüntüyü bir Türk olarak da Türkçe'nin haliyle TÜrklük müslümanlık ilişkisinin getirildiği halden de en büyük nefreti duymaktayızdır.
Bu açıdan 21. yyda verilen sözde dini eserlerin çok çok çok ama çok ilerisinde yazılmış bir eserdir. o zamanlar din yusuf has hacib gibilerin ışığında Müslüman dünyasını ilim de ve fen de ilerleten bir yönlendiriciyken şuan ise arapça sözcüklere sözde kutsal manalar yüklenilmiş yobazların elinde malesef ki gericiliğin simgesi olarak kullanılmaktadır. Bu açıdan bir müslüman olarak Allah'a karşı sorumlu bir müslüman olarak dinin getirildiği halden en büyük üzüntüyü bir Türk olarak da Türkçe'nin haliyle TÜrklük müslümanlık ilişkisinin getirildiği halden de en büyük nefreti duymaktayızdır.
her cümlesinden alınacak bir dersin olduğu mutluluk veren bilgi.
islami devir türk edebiyatına adaptasyon sırasında geçiş dönemi eserlerinden birisidir. yusuf has hacib tarafından yazılmıştır ve ilk siyasetname özelliği taşıyan mesnevidir. anlamı ise mutluluk veren bilgi demektir.
Ne yumruktan, ne kılıçtan iz kalır,
insan ölür,arkasından söz kalır.
Söyle doğru ,güzel,öz sandığını;
Söyle bildiğini, inandığını.
Söyle: inananlar gelsin izinden,
Canına mal olsa da dönme sözünden.
Yusuf Has Hacip
insan ölür,arkasından söz kalır.
Söyle doğru ,güzel,öz sandığını;
Söyle bildiğini, inandığını.
Söyle: inananlar gelsin izinden,
Canına mal olsa da dönme sözünden.
Yusuf Has Hacip
uygur harfli metni https://www.scribd.com/do...ilig-Eski-Uygurca-Almanca adresinde mevcuttur.
yazımda ilk olarak eserle ilgili temel bilgileri verdikten sonra eserin içerisinden dikkat çekici bir kaç noktaya değineceğim.
kutadgu bilig (mutluluk veren bilgi, ikbal ve devlet sahibi yapan bilgi) türk islam edebiyatının ilk eserlerinden biridir. yusuf has hacip tarafından 1069-1070 yıllarında kaleme alınmıştır.
kitabın konusunu özetlemek gerekirse; insanoğlunun yeryüzünde yaşamaya başlamasından itibaren bu dünyada ve ahirette mutluluğu yakalayabilmek için nelerin gerekli olduğundan bahseder. bunu anlatırken 4 kişi arasında geçen diyaloglarla dile getirir. bu dört kişinin temsil ettiği değerler:
gündoğdu(kün-toğdı): "hükümdardır, doğru yasayı temsil eder" dünya düzenini sağlayarak mutluluğu yakalamaya çalışır.
aydoldu (ay-toldı): "vezirdir, mutluluğu temsil eder." şimdiki adıyla başbakan diyebiliriz.
öğdülmüş (öğdilmiş): "vezirin yetim kalmış oğludur, aklı temsil eder" babasının yerine vezir olur. ödüllendirilmiş, övülmüş anlamlarına da gelmektedir.
odgurmuş (odgırmış) : "öğdülmüşün akrabasıdır, akıbeti temsil eder" kendisini ahirete adamıştır. düşünerek gerçeği bulan kişi anlamına gelmektedir
kitabın okuyan herkese faydası olacaktır fakat her düzeyde yöneticiye sağlayacağı fayda çok daha fazladır. devlet yönetiminde yapılması gerekenlere, adaletli olunmasına, yöneticinin her zaman hizmetkar olduğunu hatırlaması gerektiğine vurgu yapmıştır.
eserden dikkat çekici bölümler:
iyiliğe dair...
eğer iki dünya diler isen
ilacı iyiliktir, yapar isen
eğer iyilik bulmak diler ise özün
yürü iyilik yap, bırak gerisini sözün.
bilgiye dair...
dünyada bilgiden üstün ne var? "bilgisiz"damgası büyük hakaret.
iki türlü insan saygı değerdir, biri yönetici, diğeri bilgindir.
aceleciliğe dair...
aceleyle girme işe, sabırlı ol. serinkanlı ol. serinkanlı davran. acele yapılan işler yarın pişmanlık verir. bütün işlerinde acele etme, kendini tut, serinkanlı ol. kişi kendini acele davranmaktan alıkoyarsa beylik makamına bile ulaşabilir.
mutluluğa dair...
ey ikbal sahibi, devletli kişi, sen bu boş mutluluğa güvenme. akarsu, güzel söz ve mutluluk yorulmadan, durup dinlenmeden bütün dünyayı dolaşırlar. mutluluğun devamlılığına inanılmaz. o çok vefasızdır, dönektir. yürürken uçar gider. ayağı kaygandır.
yöneticiliğe dair...
her işte bilen bir yardımcı gerek,
yöneticilere ise çok yardımcı gerek.
huzur zahmetle birlikte gelir,
sevinç, kaygı ile birlikte gelir.
insan nice büyürse başı da büyür,
başı nice büyürse börkü de büyür.
baş büyür, börk büyür;
insan büyür, dert büyür.
yönetici tedbirli olursa , ülke huzura kavuşur.
kutadgu bilig (mutluluk veren bilgi, ikbal ve devlet sahibi yapan bilgi) türk islam edebiyatının ilk eserlerinden biridir. yusuf has hacip tarafından 1069-1070 yıllarında kaleme alınmıştır.
kitabın konusunu özetlemek gerekirse; insanoğlunun yeryüzünde yaşamaya başlamasından itibaren bu dünyada ve ahirette mutluluğu yakalayabilmek için nelerin gerekli olduğundan bahseder. bunu anlatırken 4 kişi arasında geçen diyaloglarla dile getirir. bu dört kişinin temsil ettiği değerler:
gündoğdu(kün-toğdı): "hükümdardır, doğru yasayı temsil eder" dünya düzenini sağlayarak mutluluğu yakalamaya çalışır.
aydoldu (ay-toldı): "vezirdir, mutluluğu temsil eder." şimdiki adıyla başbakan diyebiliriz.
öğdülmüş (öğdilmiş): "vezirin yetim kalmış oğludur, aklı temsil eder" babasının yerine vezir olur. ödüllendirilmiş, övülmüş anlamlarına da gelmektedir.
odgurmuş (odgırmış) : "öğdülmüşün akrabasıdır, akıbeti temsil eder" kendisini ahirete adamıştır. düşünerek gerçeği bulan kişi anlamına gelmektedir
kitabın okuyan herkese faydası olacaktır fakat her düzeyde yöneticiye sağlayacağı fayda çok daha fazladır. devlet yönetiminde yapılması gerekenlere, adaletli olunmasına, yöneticinin her zaman hizmetkar olduğunu hatırlaması gerektiğine vurgu yapmıştır.
eserden dikkat çekici bölümler:
iyiliğe dair...
eğer iki dünya diler isen
ilacı iyiliktir, yapar isen
eğer iyilik bulmak diler ise özün
yürü iyilik yap, bırak gerisini sözün.
bilgiye dair...
dünyada bilgiden üstün ne var? "bilgisiz"damgası büyük hakaret.
iki türlü insan saygı değerdir, biri yönetici, diğeri bilgindir.
aceleciliğe dair...
aceleyle girme işe, sabırlı ol. serinkanlı ol. serinkanlı davran. acele yapılan işler yarın pişmanlık verir. bütün işlerinde acele etme, kendini tut, serinkanlı ol. kişi kendini acele davranmaktan alıkoyarsa beylik makamına bile ulaşabilir.
mutluluğa dair...
ey ikbal sahibi, devletli kişi, sen bu boş mutluluğa güvenme. akarsu, güzel söz ve mutluluk yorulmadan, durup dinlenmeden bütün dünyayı dolaşırlar. mutluluğun devamlılığına inanılmaz. o çok vefasızdır, dönektir. yürürken uçar gider. ayağı kaygandır.
yöneticiliğe dair...
her işte bilen bir yardımcı gerek,
yöneticilere ise çok yardımcı gerek.
huzur zahmetle birlikte gelir,
sevinç, kaygı ile birlikte gelir.
insan nice büyürse başı da büyür,
başı nice büyürse börkü de büyür.
baş büyür, börk büyür;
insan büyür, dert büyür.
yönetici tedbirli olursa , ülke huzura kavuşur.
Yusuf Has Hacip'in yazdığı, anlamı "mutluluk veren bilgi" olan kitaptır. Devlet yönetimi, toplumsal huzurun nasıl sağlanacağı gibi konulara değinmiştir. Türklerin ilk siyasetnamesi kabul edilir.
islami dönem ilk eserleri içerisinde yer alır. iki Arap harfli bir tane de Uygur harfli el yazması elimizde bulunmaktadır. elimizde derken türkiyede değil birisi vatikan'da birisi de Kahire'dedir. Reşit rahmeti arat bütün yazmaları karşılaştırmalı olarak inceleyip 3 ciltlik eser çıkarmıştır. Türkçesi okunmasını Tavsiye ederim. aytoldu ile ilig arasında geçen sözün önemi hakkında manzum dialog takdire şayandır. herkes okumalı.
Sadri maksudi arsal'a göre yazılış amacı 16. Yy Türklerinin ahlak ve devlet idaresi hakkındaki fikirlerini gelecek kuşaklara ulaştırmak, hükümdarlara ve devlet adamlarına bu gelenekleri aşılamaktır.
Gündemdeki Haberler
Güncel Önemli Başlıklar
© 2005 – 2026 uludagsozluk.com