khora

jacques derrida'nın çöze çöze yapı bırkmadığı bir metni. ayrıca grekçede yurt, yurtluk anlamlarına gelen sözcük.

Kent devlet(polis) in köylerinin bulunduğu kırsal alanına denir.

Jacques derrida'nın bir kitabı aynı zamanda platon'un ortaya attığı bir kavramdır. anlaşılacağı üzere derrida'nın kitabı da platon'un kavramını muhakeme etmek üzerinedir. yeni bir yorumsama getirmektir.

khora, tıpkı ismin ortaya çıkıp, ötekini söylemesi gibi, varlığa mahal veren bir ötekiliğe işaret eder. derridayagöre platonun timaiosta sözünü ettiği khora evet ve hayır mantığına, ikilik mantığına meydan okurgözükür. khora ne duyumsanabilir ne de kavranabilir olandır, üçüncü bir türe aittir.

bir şeyden bahsediyoruz ama o şey hem herşeyi kapsıyor hemde bir hiç bir şeyi ama ne herşey nede hiçbirşey. cok zor bir kitap başım ağrıyor. yeminle. jacques derrida' ya boşuna anlaşılması zor demiyorlar anlaşılan.

Khora genel hatlarıyla anlaşılması zor bir 3. tür olarak gözümüze çarpıyor. ilk okuduğumda anlamamıştım. sonradan düştü aklıma yazarın ön anlamasını hazırlamaya çalışırken yaptığım okumalar ve yapı-söküm kavramına bakınca.

khora birbirinden zıt iki kavram düşünürsek eğer buradaki örneğimiz kapitalizm ile komünizm olsun. khora ne kömünizm ve kapitalizm'dir nede kominizm ve kapitalizm'den ayrıdır. hem hepsini içine alır hemde hiçbirini kapsamaz.
khora bu bağlamda iki birbirinden zıt olan kavramı birbirinden farklı kılan boşluktur. ön anlamayı hazırlarken ulaştığım “différance” kavramı bunu algılamamda bana ön ayak oldu. birbirine zıt bu iki kavramı birbirinden mutlak bir şekilde ayırır khora. ikisini birbirinden farklı kılar bu bağlamda hem ikisinide ilgilendirir, hemde ikisini de kapsamaz.
aynı şekilde timaios'ta da platon'un değinmesi de bundan, platon dünya'yı görünür alem ve idealar alemi olarak ikiye ayarırken ''khora''yı 3. bir tür olarak öne atıyor fakat iki dünya var. öylese ''khora'' bu iki dünyayı da ilgilendiren ve bu iki dünyayı da kapsamayan şey olarak bu dünyayı birbirinden farklı kılandır. yani dolaylı olarak anladığımı dışa vurursam farkı oluşturan şeydir khora. iki dünya arasında ki uçurumdur kitapta geçen haliyle.

en sonunda düştü jeton.

khõra, ne duyumsanabilir ne de kavranabilir olandır.

"hem her şey hem de hiçbir şey."

kavramı ilk olarak platon'da görürüz. aslında tam olarak anladığımı söyleyemem. çünkü farklı türde bir kavram. yani gerçekten farklı bir tür. örneğin; siyah ve beyaz iki kavramken, khora 3. türden bir kavramdır. aslında 3. tür demek de yanlıştır. siyah'ın ve beyaz'ın var olmasının sebebi ama onlarla ilişkisi onların onunla ilişkisinden başka bir şey değildir. iki zıt şeyin var olmasındaki sebeptir. lakin 2 zıt şeyden ayrı da değil, onlarla ilişkili de değildir.

ortasında demek bile mümkün değildir. birkaç yerde buna örnek olarak isa'nın verildiğini okudum. ne insandır ne de tanrı. ama aslında bu da tam bir örnek teşkil etmez.

kısaca khora, iki karşıt şeyin var olmasındaki neden, varlığını sağlayan ama onlara hiç mi hiç benzemeyen lakin yine de onlardan ayrı olmayan bir kavramdır. farklı tür bir kavramdır.

Not: önceden yazdığım lakin silinmiş bir entry.

bandista'nın yan babilon adlı parçasında kullanılan kavram hayran kalmıştım. derida'nın khora'sından bahsediyor yalnız.

https://www.youtube.com/watch?v=Xsb8O94vnW8