imre lakatos

bir bilim felsefecisi.

Imre Lakatos, bilimsel gelişmeye ilişkin araştırma programlarıyla ün kazanmış olan çağdaş bilim felsefecisi. 1922-1974 yılları arasında yaşamış olan Lakatos, aynı zamanda klasik bilim anlayışına yönelik itirazlarıyla tanınmıştır. Düşünceleri Pozitivist bilim ideali ve anlayışının eleştirisini yapan Lakatos'a göre, bilimde nihai doğrulama ve nihai yanlışlama yoktur. Bilim yanılabilir, hataya düşebilir. Bilimde kesin doğrularla, kesin yanlışların olamayacağını söyleyen Lakatos'a göre, bilimde hakikati garanti edecek, doğruluğu teminat altına alacak, genel-geçer, evrensel ve rasyonel yöntemler yoktur. Bundan dolayı, bilimin kesin ve değişmez bir yöntemi olamaz. Bu bakımdan Paul Feyerabend'i etkilemiştir; onun Yönteme Hayır adlı ünlü kitabının Lakatos ile yazışmalarının bir ürünü olduğu bilinmekltedir.Karl Popper, Thomas Kuhn ve Feyerabend arasında meydan gelmiş olan bilimin niteliğine, geçerliliğine, yöntemine, kuramsal statüsüne dair tartışmalarda kendine özgü bir yol izlemiştir. Bu yolda Lakatos bilimin rasyonel bir şekilde ilerlediğini kanıtlamaya çalışır. Hem Popper hem de Kuhn karşıtı önermeleri sözkonusu olmakla birlikte Lakatos, daha çok bunlar arasında bir tür sentez arayışında bir bilim felsefecisi olarak görünmüştür.

Bilim tarihindeki kırılmalar ve manipulasyonlardan arındırılmış duru analizlerden hareketle oluşturduğu bilim felsefesi anlayışının geleceği çok parlaktır.

emre'yi çağdaşlarından ayıran en büyük özelliği ötekiler adeta aksiyomatik bir bilim felsefesi ve metedolojisi anlayışı yaratma derdindeyken kendisi doğa bilimlerinden ve bilim felsefesinin deney alanı saydığı bilim tarihinden hareketle bir bilim felsefesi anlayışı icat etmiş olmasıydı.

Buradaki kelimelere dikkat, diğerlerinin uğraşları kelimenin tam anlamıyla bir yaratı uğraşıydı. Yoktan bir sistem inşaa etme uğraşı... Fakat emre doğanın kendisine verdiği bilgileri kullanarak insan ruhuyla en verimli çalışacak bilim metodolojisini icat etmeye çalıştı.

görsel
görsel