hamr

eski dilde şarap. kanımca arapça, kırmızı mânâsına gelen hamra kelimesiyle alakalı olsa gerek.

hamra kelimesiyle alakalı kelime. zira hamr arapça sarhoşluk veren madde, içki demek. hamra kelimesi de, yaygın içki olan kırmızı şarabın renginden gelmiş olsa gerektir.

kuran ı kerimde alkollü içkiler için kullanılan arapça bir kelime.

tıpkı jilet, cif, kola gibi markası kendisine isim olmuş ürünler gibidir. aslında şarap demek değildir. çok genel bir anlam verilmek istenirse "mayalandırılarak yapılan içki" denebilir fakat o zaman da %5 alkol olan bira haram olurken %45 i alkol olan rakı, vodka gibi damıtılarak yapılan içkiler hakkında hüküm ortadan kalkar.

kelime köken olarak hımar kelimesinden gelir ki bu da baş örtmek amaçlı kullanılan beze denir. burada tekrar bir mecaz olarak hamr, insanın başını örten yani akli melekelerini engelleyen, görüşünü kısıtlayan her şeydir.

ilgili ayete göre sadece içki içmek değil körü körüne bir ideolojiye bile bağlanmak haramdır. zira her ideoloji kendi içinde başka bir görüş ve başka bir ses istemez. bu da insanın zihnine cemil meriç'in de dediği gibi bir deli gömleği geçirmek olur.

anlam kökeni başı ya da aklı örtenden gelir (burda kastedilen alkollü içeceklerin zihin üzerindeki etkileridir).tıpkı humur gibi; kuran'da humur başın örtüldüğü örtü olarak geçer.

“örtmek, karıştırmak” anlamındaki, [h-m-r] kökünden gelmiş olup aklı örten, karıştıran her şeyin ismi olmuştur.

kök anlamı, örfi anlamı ve şer'i anlamı farklı olan kelime.

kök anlamı "aklı örten şey" demek olup sarhoş eden veya zihni uyuşturan her şeyi kapsar.

örfi (günlük kullanım) anlamıysa şarap demektir.

dini terminolojide ise ehl-i hadis ekolü "sarhoş eden her şey hamrdır" hadisinden hareketle kök anlamına uygun olarak aklı örten her şey haramdır olarak anlamış; öte yandan ehl-i rey ekolü örfi anlama uygun olarak hamr - nebiz ayrımına gitmiş ve şarap dışındaki içkileri nass değil kıyas yoluyla haram saymıştır.

örten, kapatan, perdeleyen, engelleyen anlamlarında kullanılan arapça kelime.

aklı örten şey. içki için kullanılıyordu galiba.

HAMR: Ekşi. Şarap. içki olup sarhoşluk veren şey. * Birine bâde içirmek. * Bir hususu söylemeyip setreylemek. Ketmeylemek. (L.R.)

HAMR: Yüzmek.