garpzede, özellikle islâm'ın hükümsürdüğü ülkelerde, en başta da devrim öncesi iran'da *, "batı kültürü ile aşırı derecede yoğurulup kendi kültürel değerlerine yabancılaşmış" anlamında kullanılan bir terimdir.

garpzede kavramının en belirgin politik mecraı kadın bedeni ve kadınlıktır. iran'da 1979 islâm devrimi öncesinde sol popülistler de dahil olmak üzere mevcut devlet rejiminin kadın politikasını eleştirip, batı tipi giyinen ve yaşam tarzı oluşturan kadınları hedef tahtasına oturtmuştur. 1926 yılında modernist devlet rejiminin ülkeyi modernleştirmek için kadınları zorla açmasının, iran islâm devriminden sonra kadınları zorla kapamaya varması iyi irdelenmesi gereken bir durumdur. zira şah'ın ülkenin ulusal kaynaklarını tümden batı sömürgeciliğine açması**, kadınların batı değerleri üzerinden yükselen özgürleşme hareketine karşı da toplumsal desteğin referans noktası olmuş gibi görünüyor.

antiemperyalizm söylemi batı düşmanlığına* vardığı ölçüde eşitlik ve özgürlüğün garantisi değildir, garpzede sözü etrafında dönen politik mücadele bunu gösteren örneklerden biridir.
Doğu-Batı kültürü çatışmasının yaşandığı ülkelerden iran'da bu çatışma olgusunun adı olarak konulmuştur. Esprili de bir kelime yapısı vardır. Depremzede gibi bir kelimedir ve hakkaten bu olguyu tanımlamak için güzel bir esin kaynağıdır..
© copyright 2005 - 2026