dönen evren modeli

genel görelilikte einstein alan denklemlerinin kesin çözümü olan gödel metriğinin getirdiği bir kozmolojik model. gödel çözümü dışında yine kapalı zamansal eğriler içeren diğer bazı çözümler de dönen evreni verir. eğer biz gödel örneğindeki gibi bir dönen evrende yaşıyor olsaydık, dönme oranı açısal momentum yerine açısal hız ile ifade edilecekti. açısal hız ise jiroskop ya da sagnac effect dediğimiz etki vasıtasıyla ölçülebilen bir şeydir fakat genel görelilik kozmolojik model için uygun olan bir açısal momentum tanımına sahip değil.

dönen evren bir dönme merkezine sahip olma zorunda da değildir ve homojen yapıda olabilir. diğer bir değişle, gökyüzünde bir nokta belirlerdik ve derdik ki; evren gökküre üzerinde belirttiğimiz bu nokta ile bizim aramızda oluşan bir çizginin etrafında saatyönünün tersi yönde belli bir oranda dönüyor. ancak evrenin başka bir yerinde yaşayan canlılar da aynen bizim söylediğimiz şeyi söylerdi. onların çizgileri de bizimkine paralel olurdu ve hangisinin gerçek dönme merkezi olduğunu bilemezdik.

evrenin dönüp dönmediğini anlayabilmek için prensipte en güzel yollardan biri başta da belirttiğim gibi elimizdeki bir jiroskopun uzak galaksilere göre hareketini incelemektir. ancak pratikte böylesine bir mekanik jiroskopa sahip değiliz. bunun yerine belki kendi güneş sistemimizi bir çeşit jiroskop olarak kullanabiliriz.

yavşaktır. bizde laf bir kere söylenir bir daha dönülmez. ayrıca başka bir yavşak model için (bkz: kenan evren modeli)

Geceyi, gündüzü, güneş'i ay'ı yaratan o'dur; her biri bir yörüngede yüzüp gidiyor. ( enbiya suresi 33. ayet)

güneş de, kendisi için (tespit edilmiş) olan bir karar yerine doğru akıp gitmektedir. bu üstün ve güçlü olan, bilenin takdiridir. (yasin suresi 38. ayet)

burada dikkat çeken güneşin sabit değil de akıp gitmesidir, yıllarca güneşi sabit gezegenleri onun çevresinde dönüyor sandık ama bu böyle değil güneş hareket halindedir gezegenler ile birlikte. biz yeni keşfediyoruz bunu asırlar öncesinden üstelik ilgi alanı astronomi olmayan sıradan bir insanın bilmesi sizce doğal mı? peygamber efendimize allah'ın bildirmesiyle bu olay da kuranda geçmiştir.

hazır yapılmışı var. kenan evren modeli.