dibek

tereyağı elde etmek için; sütün "yayılması" için kullanılan ahşap bir araç. kovan şeklindedir. içinde kenarlarında 3 veya 4 kertik bulunan bir pistonun, el ile dibeğin içindeki sütün içine sokup çıkartılmasıyla süt yayılır. sütün üst kısmında bir yağ tabakası oluşur bu da bir süzgeç vasıtasıyla alınır. her sabah afiyetle yenilen tere yağı bu araç sayesinde yapılır. günümüzde dibeklerin yerini yayma makineleri almıştır. yayma makinelerinin çalışma prensibi merdaneli çamaşır makineleriyle aynıdır. yağın dışında kalan sıvı bölüm ise en lezzetli ayran olan yayık ayranıdır.

havanın taştan olanı.

genelde taştan yapılan ve tahıl kabuğu ayıklamaya yarayan büyük havan.

iri tuz ve baharatları ezme işinde kullanılan kap.

(bkz: dibek kahvesi)

osmanlılar zamanında din adamları işledikleri suçlara mukabil sürgün edilirlerdi. fakat çok ağır suç işleyen din adamlarının başları ise dibek denen mermer taşa sarkıtılırdı. sonrasında ise başlar cellatlar tarafından yavaşça ezilirdi ve din adamları can verirdi.