cemşid

efsanevi iran hükümdarı. şarabı icat ettiği ve kadehinin tüm cihanı bir ayna gibi gösterdiği söylenir.
iran edebiyatında saltanat, kudret simgesi olarak kullanılır, eğlence meclisleri ve parlak tacıyla anılır.

iran mitolojisinde omuzlarından birer yılan başı uzanan, zulmün ve kötülüğün sebmolü olarak anılan dahhâk tarafından öldürülmüştür.

rüyasında görüp varolduğunu bilmediği maşuku için tahtından vazgeçerek anadolu' yu karış karış gezdiği rivayet edilir.

cemşid insanlara şarap yapmayı öğretti diye rivayet buyrulurdu. cem ondan kelli şarap anlamına yakın mecazi biçimde kullanılır oldu. saray edebiyatımızda cam-ı cem mesela şarap kadehi anlamında kullanılır.

(bkz: taht-ı cemşid)

iran bayramı nevruz'un tahta oturduğu gün olması nedeniyle ilk kez onun hükümdarlığı sırasında kutlandığına inanılır.

iran destanlarının önemli bir figürü olarak, yedi yüzyıl boyunca insanlar, cinler, devler ve periler alemine hükmetmiş, insanlara terzilik, gemicilik, hekimlik gibi meslekleri öğretmiş, demiri işlemiş ve ilk kez silah olarak kullanmıştır.

iran' da ilk defa hükümet kuran pişdanioğullarının dördüncü ve en büyük hükümdarıdır. şarabı ilk yapan kişidir. 800 sene süren hükümdarlığı sırasında 500 sene iran halkından hiç kimse hasta olmamıştır. bu nedenle ilahlık davasında bulunmuş, milleti kendisine taptırmıştır.