cemal reşit rey

25 ekim 1904, kudüs-21 ekim 1985, istanbul.

türk bestecisi, piyanisti,orkestra yöneticisi ve öğretmeni. Cumhuriyetten sonra gelişen çağdaş türk müziği okul'nun başlıca üyelerinden. paris konservatuvarı'nda raoul lapparra'nın öğrencisi olarak eğitim görmüş, öğrenimini cenevre konservatuvarı'nda sürdürmüş, 1923'te istanbul konservatuvarı'nda bestecilik öğretmeni olmuştur. 1926'da uluslararası besteciler derneği'ne üye seçilmiş, 1938'de iki yıl süre ile ankara radyosu müzik yayınları yöneticiliğini yapmış, 1945 yılında istanbul flarmoni derneği'nin kurucuları arasına katılmıştır.

yapıtlarında fransız müziği etkisiyle türk halk ve sanat müziği geleneklerini bağdaştır.

kaynak: mopak müzik defteri

batı teknikleri kullanarak,
çok sesli türk müziğinin yaratılmasına büyük katkıda bulunan
besteci,pianist,kompozitör..

21 yıl önce bugün ölen sanat insanı .*

türk beşlerinin içinde yeni oluşturulacak modern türk müzik politikası hakkında daha serbest, muhalif görüşleri olan, çok sesliliğe apansız geçilmemesi gerektiğini savunan müzisyen. büyük bir müzisyen olarak değil de sadece bir dinleyici olarak düşünebilme özelliği, başka müzisyenlerin eksisi değil cemal reşit rey'in artısıdır. müzikalitesi çok yüksek biri halkı anlayamazsa normaldir, çünkü armonik yapılara, formüllere, türk ve batı klasik müzik dönemleri özelliklerine göre düşünüldüğünde birçok müziği değersiz bulabilirler. fakat cemal reşit rey, geçişi yerelliği nispeten koruyarak gerçekleştirmek taraftarı idi.

peki ya bir çoban? o da mı kavalını bırakacak tek sesli müzik olduğu için? yanına illa başka bir çoban mı çağıracak bir türküyü çalabilmek için?

diyerek, bu ani geçişin yanlış değil, iyi niyetli, fakat unutulma tehlikesi ile karşı karşıya olduğunu vurgulamıştır. nitekim, türk beşleri dünyanın en iyi müzik kariyerlerinden biri olmasına, rusya'da konservatuarlarda okutulmasına rağmen türkiye'de maalesef tarih, müzik, sanat tarihi hocaları tarafından bile sadece isimleri bilinmektedir, unutulmuştur.

cemal reşit rey'in kalan müzik tarafından basılan (şaşırtıcı değil tabi, geçmişe sahip çıkan tek müzik yapımcısı kalan müzik'tir) albümünde anadolu üzerine bestelediği "manzaralar", önemli eserlerdir, çünkü prelüd, üvertür vb. gibi zaten var olan bir tarz değil, türk ezgisiyle batı formunun harmanıdır.

çağdaş türk müziğinin önderlerinden cemal reşit rey, ulusal müziğin klasik geleneklerinin temelini atmış bestecilerdendir. onun yaratıclığı türk halk müziğinin zemininde yetişmiştir.

rey, türk müziğinin özelliklerini batı tekniğiyle ustaca sentezlemiş, çokseslilik içinde yeni boyutlar kazandırmıştır. besteci, bütün eserlerinde türk müziğininin ritm, melodi ve makamsal öğelerinden geniş ölçüde yararlanmıştır. böylelikle dünya müziğine katkılarda bulunarak uluslararası bir değer kazanmıştır.

hayatını istanbul'da sürdürmüş olan rey, müzik eğitimine 1913'te fransa'da başladı. 8 yaşındayken ilk eerini besteledi(oha). 9 yaşında paris'e gönderildi. gabriel faure'nin tavsiyesi üzerine zamanın ünlü hocası marguerite long'un öğrencisi oldu.

birinci dünya savaşı yıllarında öğrenimine cenevre konservatuvarı'nda devam etti. savaştan sonra paris konservatuvarı'nda raoul laparra'dan kompozisyon, gabriel faure'den müzik estetiği, henri defosse'den orkestra şefliği dersleri aldı. 1923'te istanbul'a döndü ve konservatuvar'a kompozisyon öğretmeni olarak atandı.

rey, yarım yüzyılı geçen sanat yaşamında besteci, piyanist, öğretmen ve orkestra şefi olarak türk müziğine önemli katkılarda bulunmuştur. istanbul şehir orkestrası ile filarmoni derneği'nin kuruluşunda önderlik eden besteci, konserlerinde kendi eserleriyle birlikte diğer türk bestecilerinin eserlerine de yer vererek türk müziğini dünyaya tanıtmıştır. rey, üzik sanatının her alanında değerli eerler bestelemiştir: 5 opera; 6 operet; 2 piyano, 1 keman, 1 gitar konçertosu; 2 senfoni; 6 senfonik şiir; sahne müzikleri; çeşitli orkestra, koro ve oda müziği yapıtları.

kaynak: bilkent senfoni orkestrası broşürü *

(bkz: bir istanbul türküsü üzerine çeşitlemeler)

(bkz: türkiye)

sözlerini nazım hikmet ran'ın yazdığı lüküs hayat'ı besteleyen müzik insanı.

(bkz: cemal reşit rey piyano konçertosu)

(bkz: (vid #63697) ) crr in keman konçertosu, usta virtiöz suna kan solist kemancı. usta işi bir yorum kendini aşan bir kompozisyon.

(bkz: http://youtu.be/futrxCIaTYI) cem yılmaz esprileriyle türkiyem.

(bkz: cemal reşit rey keman konçertosu)
(bkz: cemal reşit rey gitar konçertosu)

cumhuriyet'in 10 yılına ilişkin bestelediği marş, "cumhuriyet" sözcüğünün geçtiği yerde major tondan minör tona geçilerek, "cumhuriyetin aşağılandığı" yönündeki akıllara ziyan bir paranoya sebebiyle, sansüre uğramıştır.

rey, gerçeği anlatıp, kabul ettirene dek, akla karayı seçmiştir.

yeri kolay kolay dolmayacak olan gerçek müzisyen.

27 yıl önce bugün vefat eden değerli insan. allah rahmet eylesin.

hakkında sadece 18 entry girilmiş olan bestekar, piyanist, kompozitör.

tam bir yetenek ve tecrübe. türk beşlerinin bence en iyisi. saygı sonsuz. yerleri dolmuyor maalesef.

https://www.youtube.com/watch?v=kkA5W0jEfeo

Osmanlıspordan istifa etmiş reyiz yolun açık olsun.

yarın ölüm yıl dönümü olan onuncu yıl marşı bestecisi. minnet ile anıyorum.

Şarkıcı.

lana del reyin piyanist, besteci ve orkestra şefi dedesi.