bogomil

hristiyanlığın bir mezhebidir. islama en çok benzeyen hristiyan mezhebidir. boşnakların islam öncesi mezhebidir.

bulgar çarı ı. petro zamanında ortaya çıkan mezhep, hristiyanlığın temel anlayışına göre sapkın bir harekettir.

hristiyan anlayışından farklı inanca sahiptiler. mesela teslise inanmıyor, isa'nın tanrı'nın oğlu yerine peygamber olduğunu düşünüyor, kilise hiyerarşisini ve dolayısıyla papalık otoritesini tanımıyor ve haç gibi dinî sembolleri kabul etmiyorlardı. bogomiller bu özelliklerinden dolayı ortaçağ boyunca papalığın büyük tepkisiyle karşılaştılar, engizisyon mahkemelerinde idama mahkûm edildiler. birçoğu işkenceye uğradı ve sürgün edildi.

bütün olumsuzluklara rağmen hızla yayılan ve bulgaristan sınırları dışına taşan bogolizm'in kalesi 13. yüzyıl boyunca bosna-hersek'ti. bogomilcilik, balkanlar'daki 15. yüzyıldaki osmanlı fetihlerine kadar etkinliğini sürdürdü. bogomilciler, osmanlı fethi sonrasında kitleler hâlinde islâm dinine geçmişlerdir.

sevgili Tanrı anlamına gelen kelimedir.

(bkz: bogomiller)

inananlarının anarşizmin ilk temsilceleri olduğunun söylendiği, otoriteye karşı olan, boşnakların islamdan önce kabul ettikleri hristiyan mezhebi.

bir çoğu daha sonra islamiyeti seçen balkanlar'da ki eski bir anti kiliseci hristiyan mezhebi.

bir çok kaynakta adı begomil diye geçer.

bogomil'e göre dünya kötüydü, çünkü isa nın kardeşi ve tanrı nın diğer oğlu olan (bkz: şeytan) tarafından yaratılmıştı; şeytan, eski ahitteki kıyıcı tanrı yehova dan başkası değildi. büyük olasılıkla bogomil, vi. ile x. yüzyıllar arasında anadolu da yaygın olan paflikyanlar ın ve messalianlar ın düalist inançlarından etkilenmişti. bogomil akımının inanışlarına göre ortodoks kilisesinin törenleri, kutsal eşyalar ve ikonalar, aslında şeytan tarafından yaratıldıkları için anlamsız ve yararsızdılar; haçtan da nefret etmek gerekliydi, zira isa haçın üzerinde işkence çekmiş ve öldürülmüştü; geçerli olan tek dua, gece ve gündüz dörder kez yinelenmesi gereken bizim babamız duasıydı.

xi. yüz yılın başlarından itibaren italya, fransa ve güney almanya da bogomil misyonerlerinin etkinlik gösterdikleri biliniyor. örneğin, bu misyonerlerin orleans ta birçok soyluyu ve hatta rahipleri bile kendi inançlarına çekmeyi başardıkları tarih belgelerinde yer alıyor. ne var ki, fransa kralı robert bu sapkınları ortaya çıkarmakta ve yargılamakta gecikmedi. batı nın ilk düalist sapkınları 28 aralık 1022 tarihinde ateşte can verdiler. yine de akım yayılmasını sürdürdü. bu kez italya da yerleşmiş olan bogomil temelli kathar (yunanca katharos saf, temiz- anlamına gelen bu isim 1163 yılından itibaren kullanılmaya başlandı) inancı provence ve languedoc yörelerine, hatta pireneler e kadar misyonerler göndermeye başladı. provence bölgesindeki topluluklar dört piskoposluk altında örgütlendiler ve 1167 yılında toulouse da bir konsil toplandı. bu konsile istanbul bogomil piskoposunun katıldığı ve bu fırsattan yararlanarak güney fransa da birçok kişiyi kendi kökten düalizmine yönelttiği biliniyor. işte böylelikle bogomil öğretisi zaman içinde benzer düalist ögeleri içeren kathar öğretisine dönüştü.

kaynak: boşnak tarihi