biyoçeşitlilik

(bkz: biyolojik çeşitlilik)

Biyoçeşitlilik bir ekosistem, biyom veya biyosferin tamamında bulunan tüm yaşam formlarının çeşitliliğidir.Biyoçeşitliliğin tüm öğeleri birbirleriyle etkileşim halindedirler. Ekosistemin bir halkasında gözlenen değişimin etkileri birçok türe yansıyabilmektedir. Bu etkileşimlerde meydana gelebilecek olumsuz değişimler elbette insan (Homo sapiens) türünü de etkileyecektir. Dünyayı küresel olarak değiştirme yeteneğine sahip olan insan türünün tüm dengeleri gözetmesi zorunludur. insan türü varlığını sürdürebilmek için biyoçeşitlilik içerisindeki etkileşimleri tanımlayıp, anlayıp, korumakla yükümlüdür.

Biyoçeşitliliğin ülkemizdeki durumunu incelediğimizde ise önümüze çok geniş bir biyolojik zenginlik çıkmaktadır. Türkiye, birçok iklim özelliğine sahip olması ve kara köprüsü özelliği göstermesiyle yüksek biyoçeşitliliğe sahip bir coğrafya konumundadır.

Endemik bitki türü sayısı ve bu türlerin kaybettikleri yaşam alanının kriter olarak alınmasıyla belirlenen sıcak noktalar (hotspots) olarak tanımlanan havzalar belirlenmiştir (Myers et al., 2000). Ülkemiz sıcak nokta olarak belirlenen iran-Anadolu, Kafkas, ve Akdeniz havzalarının üzerinde konumlanmaktadır ve sınırları içerisinde 3 sıcak nokta havzası bulunduran tek Avrupa ülkesidir (Conservation International).

Akdeniz ve Karadeniz arasında karasal bir geçiş yolu oluşturması nedeniyle ülkemiz göçmen canlılar için de vazgeçilmez bir rota oluşturur. Özellikle sulak alanlar göçmen su kuşları için hayati duraklar niteliğindedir, birçok göçmen ötücü kuşun ise üreme, beslenme ve Akdeniz ile Sahra Çölü’nü geçmeden önceki son dinlenme alanlarındandır (S.E.E.N., 2006).
Dünya genelinde ise türlerin yok olma hızı yüksek bir ivme kazanmıştır. Kuşlar için yapılan bir çalışmaya göre normaldeyüz yılda bir tür yok olurken; son otuz yıl içerisinde yirmi bir kuş türünün soyu tamamen tükenmiştir (BirdLife International). Canlıların yok oluşunda yaşam alanlarının daraltılması, atık ve kirleticilerin artışı ve küresel ısınma büyük etkenlerdendir.

Birleşmiş Milletler bu yok oluşu vurgulamak, biyoçeşitliliğe dikkat çekmek amacıyla bu 2010 yılının ‘Uluslararası Biyoçeşitlilik Yılı’ olarak tüm Dünya’da kutlanması kararını almıştır. Bu karar gereğince birçok ülkede etkinlikler düzenlenmiştir ve kitlelerin farkındalığı arttırılmaktadır.