aytmak

tatarca bir kelime, türkçe meali 'söylemek'.

aslında tatarca değil çağatayca olan, bugün çoğu türk lehçesinde kullanılan, "söylemek", "demek", "nutuk vermek" anlamına gelen fiil. batı türkçesi'nde 15. yüzyıl başlarına kadar eyd- şeklinde karşımıza çıksa da bugün kullanılmamaktadır.

"sözni aydım her kim bolsa didar-taleb
cannı canga peyvend kılıp regni avlap" * * *

"sordum sarı çiçeğe annen baban var mıdır?
çiçek eydur derviş baba annem babam topraktır" * * *

bu gün kullanıldığı lehçeler: özbek türkçesi, tatar türkçesi, türkmen türkçesi, nogay türkçesi, kırgız türkçesi, kazak türkçesi.

(bkz: bkz prens papamkara kalyanamkara hikayesi)

anadolu'da da bir zamanlar kullanilan eylem. ama bizde genelde eydmek olarak karsimiza cikar ve en bariz ornegi "cicek eydür dervis baba..." soz obegidir. aytmak incelmis aytir yerine "eydür" olarak kullanilmis. boratav'in nasreddin hoca hikayelerinde de "hoca aytir" seklinde kullanimina rastlanir.