ahimsa

zarar vermeme ilkesi üzerine kurulu uzak doğu heterodoks felsefi akımlarından biridir. tabi ki menşei yine buda'dır. genel olarak caynacılıkta temel ilke olarak ele alınan ahimsa felsefesi, Hindular ve Budacılar da yüzyıllardır kutsal sayılmış bir düşünce akımıdır. o kadar ki mahatma gandhi bu ilkeyi temel manifesto olarak belirlemişti. ilkeleri arasında, hayvan öldürmemek, vejeteryenlik gibi unsurlar bulunduran ahimsa; hindular nazarında yaygın şekilde etkili olmamakla birlikte, janizm/caynacılıkta önem arz eden bir öğretidir.

ahimsa felsefesinin ilginç olan kısmı şudur ki, ''ilahi dinler'' kategorisine aldığımız dinlerin tümünde bu semboller, kişiler nazarında hayat bulmuştur. yahudi ve müslüman kültüründe hamsa olarak bilinen bu anlayış, dinlerin sembolü olarak sunulan kadınlar üzerinden bu kültürlerde canlı tutulmuştur; yalnız bir farkla. cavnacılıkta olduğu gibi hümanist bir anlayışla değil, daha çok eski pagan adetlerini çağrıştıran biçimde, kötülüklerden arındırma, nazardan koruma şeklindeki göstergelerle ele alınmış; miryam'ın eli,fatıma nın eli şeklinde bu ilahi kategoriye aldığımız kültürlere sirayet etmiştir. tıpa tıp yapılan geçişler o kadar birbirine benzemektedir ki; jainizm, janizm/caynacılık gibi kültürlerde ahimsa felsefesinin sembolü olan ''ahimsa eli'' şu şekilde olup;

görsel

islam kültüründe fatıma'nin eli olarak bilinen sembol ise;

görsel
şeklinde resmedilmiş, alınmış, aktarılmıştır.

ve yahudilik, yani hameş eli ise;

görsel
olarak ''intihal'' edilmiştir.

genel olarak dinler arasındaki sembolik, foklorik ve ritüel bağlamındaki ''intihaller'', geçişler bizleri hep heyecanlandırmıştır. çünkü bir kültürde bir şeyi anlatan sembol, diğer kültürde mutlak surette o kültürün bilinen kişisel kültleri üzerine bina edilmiştir. mesela ahimsa eli'nin islam kültürüne ''fatıma ana eli'' olarak monte ettirilmesi gibi. bilinen bir gerçektir ki, bugün hurafe olduğunu bildiğimiz halde, islami kültür havzasına kattığımız birden fazla unsurun islam öncesi kültürler yakından ilişkisi bulunmaktadır. ahimsa/hamsa ise onlardan biridir.