#Osmanlı

Polonya, Güney Karadeniz, Tuna ve Boğdan arasında kalan bölge. 19. yüzyıl Osmanlı dış politikasında ağırlığı bulunan Besarabya, 1812'de Rusya'ya bırakıldı. Kırım Savaşı’nın ardından 1856 Paris Antlaşması ile geri alındı. 1878'de Berlin Antlaşması ile yeniden Rusya’ya bırakıldı.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Osmanlı'da Zaptiye örgütü kurulmazdan önce, aylıklı asker olarak karayolu geçitlerini kontrol altında tutan, yol güvenliğini sağlayan örgüt.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Osmanlı zamanında Her türden kullanılmış eşyanın satıldığı çarşı ya da pazarlama yeri. Halk dilinde buralara "bit pazarı" denirdi. Çünkü satılan eşyaların çoğunda bit, tahtakurusu, böcek gibi haşerat bulunurdu.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Düzensiz asker. Osmanlı zamanında, Savaş çıktığı zaman atlı ya da yaya orduya katılan gönüllülere deniyordu. Bunlar, asıl ordu birlikleri arasına sokulmadan düzende tutulmaya çalışılırdı. Daha çok Dobruca Tatarları ile Tuna Kazaklarından alınan başıbozuklar, son dönemlerde disiplinsizlikleriyle dikkati çektiler. 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra bu şekilde yardımcı asker alımından vazgeçildi. Başıbozuk deyimi de sivil halk için kullanılmaya başlandı. Örneğin, tiyatro gibi seyirlik yerlerinde tarifelerde "asker, talebe, başıbozuk" gibi sözcükler görülüyor; istanbul'a gelen işsiz güçsüzlere de bu ad veriliyordu.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Uzun külah. Osmanlı saray ve askerlik hizmetlerinde birçok barata türleri vardı. Bostancı baratası, haseki baratası, yeniçeri baratası (börk) gibi. Batı’da ise bilim adamları ile kardinallerin giydikleri üstü dört köşe bereye deniyordu. Fesin kullanılmaya başlanmasından ve Yeniçeri Ocağı'nın kapatılmasından sonra kalktı.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

osmanlı zamanında karadeniz'e verilen isim. istanbul boğazı’na ise bu ada bağlı olarak bahr-i siyah boğazı deniyordu.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli
#karadeniz

Geleneksel ortaoyununda Frenk (Avrupalı) taklidi yapan sanatçı... Osmanlı'da, Batı ile ilişkiler arttıktan sonra, birçok eleştiri balama aracılığı ile halka aktarılmaya çalışılmıştır. Evet.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Giriş kapısı, Topkapı Sarayı Orta Kapısının diğer adı. iki yandaki gözetleme kuleleri ile bir yapı cephesi görünümü veren bu kapıya "dergâh-ı âli" de deniyordu. Sarayın asıl girişiydi. Muhafazasından bevvaban-ı dergâh-ı ali denen saray kapıcıları sorumluydu. Bu girişin iç ve dış kapıları arasına ve buraya açılan odalara "kapı arası" deniyordu. Cezalandırılacak Sadrâzam ve öteki yüksek görevliler ilkin burada tutuklanırlardı.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Mutluluk kapısı. Osmanlı Sarayı’nda Enderun’a ve Harem’e, (padişahın günlük hayatını geçirdiği bölümlere) açılan kapı. istanbul ve Edirne saraylarındaki yaşam düzeni, 19. yy'da bırakılarak Batı tarzı saraylara geçildikten sonra Harem-Selamlık ilişkileri farklı kurallara bağlandı. Doğal olarak tek bina bütünlüğü içinde belirgin bir "Bâbü’s-Saade" sınırı da kalmadı. Topkapı Sarayı Bâbü's-saadesi, aynı zamanda bir tören platformu durumundaydı. Culûs ve muayede (bayramlaşma) törenlerinde taht buraya konur, biat ve tebrik burada yapılırdı. Bu gelenek Abdülaziz’e dek korundu.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Saltanat kapısı. Fatih'ten başlayarak Osmanlı Devleti’nin en önemli merkezini simgeleyen Topkapı Sarayı’nın Ayasofya Alanı’na açılan tören kapısı. Burası son kez ikinci Mahmud tarafından onartıldı. 1867’de giriş üzerindeki köşk yandı. Tanzimat dönemi padişahları Topkapı’da oturmadıklarından saray gibi, bab-ı hümayun’un da eski önemi kalmadı.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Seçkinler tabakası. Osmanlı zamanında Okumuşlar, subaylar, mülkiye ve ilmiye sınıflarına mensup olanlar, taşrada ise toprağın tasarruf hakkını ellerinde bulunduran âyan ve eşraf zümresine havas deniliyordu. Halk kesimine ise "avam" deniyordu.

(bkz: avam)

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Osmanlı sarayı Harem Dairesi’nin en yetkili kadın görevlisi Hazinedar Kalfa’nın giydiği özel biçimli elbise. Göğsü kısmen açık, ceket boyunda, üzeri işlemeli bir kostümdü. Avrupa’dan geldiği için galat olarak "ayropa" denmişti.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

ikinci Abdülhamid’in buyruğu ile 1892'de Arap aşiretlerinden getirilen çocuklar için istanbul'da açılan özel okullar. Sonraki yıllarda Arnavut, Kürt çocukları da bu okullara alınmıştı. Amaç, Panislâmizm düşüncesine hizmet edecek gençler yetiştirmekti. Fakat bu amaç elde edilemediğinden 1907’de okullar kapatıldı. Evet.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Köyün ortak işi için, her köylüden durumuna göre alınan para. Osmanlılar zamanında devletin kimi ihtiyaçları için de sık sık ek vergiler konur, bunlara da halk dilinde salma denirdi.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Değerli yol halısı. Padişahın yürüdüğü yollara serilen kalın kumaştan yolluklardı. Payendazlar, özel olarak dokunur, çok renkli ve alıcı desenli olurdu. Kimi törenlerde uzunluğu 1 km’yi bulurdu. Padişah geçtikten sonra bunlar, tören hizmetini yapanlarca parçalar halinde bölüşülürdü.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Osmanlı zamanında istanbul'daki Rum delikanlıları ve kabadayı geçinenlerine verilen isimdi. Özellikle de kayıkçılık eden Rumlara bu adla hitap edilirdi. Türkçedeki "yiğit" sözcüğü ile eşanlamlıydı.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Abdülaziz'in ölümünden önceki gece (2 Haziran 1876) yapılması gerekirken, son anda alınan bir ihbar üzerine iptal edilen Şehzâdeler toplantısı. Beşinci Murad’ın tahta çıkışının beşinci günü, Bebek sırtlarındaki Nisbetiye Kasrı'na tüm şehzâdeler dâvet edilmiş, ancak daha sonra bu dâvetten vazgeçilmişti. Yıldız duruşmaları sırasında bu konu da ele alındı. Midhat Paşa ile yandaşlarının o gece tüm Osmanlı şehzâdelerini Nisbetiye’de öldürmeyi plânladıkları iddia edildi.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

(Slavca:Nyemats)

Osmanlılar’ın Avusturya’ya verdikleri ad. Slavca aslından bozmadır. Sözcük anlamı ise dilsiz’dir. Avusturya halkına da "Nemçelû" denilmiştir.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli
#avusturya

Merkez. Osmanlı zamanında Bir yönetim biriminin en önemli yerleşim yerine nefs denirdi. Örneğin nefs-i Maraş, bu sancağın yönetim merkezi olan kentti. Birbirine yakın ve tek muhtara bağlı köylerden ortadakine de bu ad verilirdi.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli

Mektup yazıcısı. Hattatlarından seçilen ve Padişah’ın mektuplarını yazan görevli. Son yıllarda yalnızca Mekke Şerifi'ne hitaben geleneksel iki mektubu (Arapça ve Türkçe) yazardı.

#osmanlıimparatorluğu
#osmanli