willem barents

willem barentsz (yaklaşık 1550 - 1597) (ingilizce william barents (ya da barentz) olarak geçer)- kuzey denizlerinde yaptığı yolculuk ve keşiflerle tanınmış hollandalı denizci, haritacı ve kaşif.

kariyerinin başlarında ispanya ve akdeniz sahillerine seyahat ederek akdeniz haritasını tamamladı. daha sonra sibirya'nın kuzeyinden geçerek doğuya ulaşan kuzeydoğu geçidini aramaya yöneldi. kutup bölgesindeki hareketine bağlı olarak güneşin yolu tamamen tıkayabilecek buzları eritmiş olacağı ve dolayısıyla bir geçidin olması gerektiğini düşünüyordu.

1594'te bu amaçla ilk seferine çıktı. avrupa'nın kuzeyinden yol alan ve yolda çeşitli kuzey denizi hayvanlarıyla karşılaşan mürettebat bugün novaya zemlya adıyla bilinen adalara ulaştı ve kuzeye ilerledi, ama buzdağları yüzünden buradan geri dönmek zorunda kaldılar. yine de sefer önemli bir başarı olarak kabul edildi.

ilk seferin yöneticilerde doğurduğu coşkuyla 6 geminin eşlik ettiği yeni bir sefere çıkma imkanı bulan barentsz, çinlilerle ticaret yapma umudu ile yola çıkan bazı kişileri de yanına alarak aynı bölgeye tekrar yelken açtı. sefer esnasında samoyedlerle temasa geçilmesi gibi bazı gelişmeler yaşandıysa da, buzdağları yüzünden çok ileri gidilemedi ve bu sefer başarısız kabul edildi.

1596'da devlet yönetimi artık bu seferleri finanse etmeyeceğini, ama kuzeydoğu geçidini bulmayı başarana büyük ödül vereceğini ilan etti. bu duyuru sonrasında amsterdam şehri tarafından finanse edilen iki küçük gemi ile barentsz 3. seferine çıktı. spitsberg adası'na ulaşan ve daha sonra novaya zemlya'ya kadar giden barentsz'in gemisi burada buzlara sıkışarak mahsur kaldı. mürettebat uzun süre kutup ikliminde buzlar üzerinde yaşamak zorunda kaldı. ama en sonunda dayanamaz hale gelince gemi hala buzlar arasında sıkışmış olduğundan küçük tekneler yaparak denize açıldılar. açıldıktan 7 gün kadar sonra (1597 yılı içinde) barentsz öldü. mürettebatın büyük bölümünün kaybından sonra bazıları bir rus ticaret gemisi tarafından bulunarak kurtuldu.

barentsz'in ilk iki seferinde yanında olan bir elemanı ve son iki seferinde yanında olan marangozunun sonradan günlüklerini yayınlamasıyla seferlerle ilgili önemli bilgiler günümüze ulaşabilmiştir.

hatırasına, kuzey kutbu bölgesinde bir denize barents denizi adı verildi. ayrıca bir şehir barentsburg, bir coğrafi bölge barents bölgesi olarak adlandırıldı. ilaveten bazı keşif ve balina avı gemilerine adı verilmiş olup, meyve sineğinin yapısında bulunan bir protein de kaşifin anısına "barentsz" diye adlandırılmıştır.

(kaynak : bilgiler ingilizce wikipedia'dan derlenmiştir. tam metin ve kaşifin portresi ekli linkte görülebilir:
http://en.wikipedia.org/wiki/Willem_Barentsz )