yeni başlayanlar için mülakat

iş görüşmelerine girmeden önce bu görüşmelerde adaya sıkça sorulan bazı soruları bilmekte ve görüşme öncesi verebileceğimiz cevaplarınızı tasarlamakta fayda vardır. Bu şekilde bir hazırlıkla vurgulamak istediğiniz özelliklerinizi görüşme sırasında daha net ve rahat bir şekilde anlatabilirsiniz.

ilk görüşmeler, genellikle mülakatı yapan kişinin (işveren), karşısındaki kişiyi (aday) tanımaya yönelik soruların ağırlıkta olduğu görüşmelerdir.

Sorulabilecek sorulara kısaca göz atarsak:

Kendinizden bahseder misiniz?
Bu tarz sorular, genellikle açık uçlu sorular olup görüşmeyi yapan kişinin karar vermesinde büyük bir etkiye sahiptir.
Bu soruya önceden hazırlıklı olunmalısınız, aksi takdirde neleri ne kadar sürede ve ne şekilde söylemeniz gerektiği hakkında o anda doğru karar veremeyebilirsiniz.
Bu sorunun ayrıca kendi tanıtımınızı yapmanız için bir fırsat olduğunu da unutmayın.
Kısa kısa eğitim durumunuzu, iş hayatınızı ve tecrübelerinizi anlatırken kişiliğiniz ile alakalı belli özellikleri de vurgulamalısınız.
Çocukluk döneminiz, hobileriniz ...vb. gibi diğer detaylara fazla girmeyin.

Kendinizi nasıl tanımlarsınız?
Bu tarz sorularda iş dışında kişiliğiniz hakkında bilgi almaya yöneliktir.
Cevap verirken ukala olmadan ancak çok alçakgönülü de davranmadan cevap verererek kısaca kendinizi anlatmalısınız.
Bu kısmında hobileriniz, ilgi duyduğunuz ...vb. gibi alanları görüşülen pozisyona uygun şekilde anlatabilirsiniz.

işinizden neden ayrılmak istiyorsunuz?
Bu tarz soruları çok uzun ve detaylı anlatımlarla değil de, iş hayatınız ve kariyeriniz ile alakalı genellemeler yaparak cevaplayın. Mesela "yeni deneyimler edinmek istediğinizi / değiştimek istediğiniz iş yerinde kariyer yönünden tıkandığınızı" söyleyebilirsiniz.
Dürüst olun, kimseyi suçlayıcı cevaplar vermeyin. Unutulmaması gereken anlatılanların doğruluğunun çok kolay şekilde araştırılınabilir.
iş arkadaşlarınız ya da yöneticiniz hakkında kötü veya karalayıcı konuşmanız sizin hakkınızda olumsuz düşünülmesine neden olur.

Güçlü ve zayıf yönleriniz nelerdir?
Bu tarz soruları cevaplarken pozisyonun gerekliliğini göz önüne alın. ilgili pozisyonun gerektirdiği özelliklere göre güçlü yönlerinizi sıralayın.
Unutulmaması gereken karşınızdakinin psikolog, arkadaş veya dost olmadığıdır. Zayıf yönlerinizden bahsederken aşırı dürüstlük size artı puan kazandırmaz. Ancak hiç zayıf yön söylenmemesi de mülakatı yapan kişi karşısında inandırıcılığınızı zedeler.
Zayıf yönlerinizi olumlu örneklere anlatın. Örneğin "önemli bir projede yer aldığınızda sosyal ilişkilerinizi ihmal edecek kadar işe odaklandığınızı ama son dönemde bu konuda daha dikkatli olmaya çalıştığınızı" söyleyebilirsiniz.

iş yaşamınızda işiniz ile ilgili karşılatığınız probleme nasıl bir çözüm yolu buldunuz?
iş görüşmelerinizde karşınıza çıkma olasılığı yüksek bir sorudur. Görüşme önceki iş hayatınızda karşılaştığınız bir sorunu/problemi, bunu çözmek için izlediğiniz yolu ve sonuçlarını düşünerek kafanızda nasıl anlatacağınızı tasarlayın.
Analiz yeteneği, pratiklik, takım çalışmasına yatkınlık, hızlı karar alma, hatalardan ders çıkarma, ileri görüşülük ..vb. tarz yönlerinizi vurgulayarak kısa, açık bir şekilde olayı anlatın.

Bu pozisyona neden başvurdunuz? Bu pozisyonda (veya başvurduğunuz ilanda) sizin ilginizi çeken nedir?
Görüşme öncesi pozisyonu neden istediğinize dair ikna edici sebepleri düşünün. Kariyer yolunuzu ve görüştüğünüz şirketin önemini vurgulayarak cevap verin.

Başka iş başvurularınız var mı?
Bu soruyu cevaplarken ne çok fazla iş başvusu yaptığınızı söyleyin ne de hiçbir yere başvurmadığınızı. Birincisi sizin bir an önce yeni bir iş bulma ihtiyacında olduğunuz, ikincisi de bu konuda yeteri kadar istekli olmadığınız şeklinde algılanabilir.

Sizi işe almalı mıyız? Neden?
Kendinizi bu soru ile karşınızdakine ifade edebilirsiniz. işveren bu soru ile sizin bu iş için uygun olup olmadığınızı ölçmeye çalışmaktadır.
Bu durumda ilgili pozisyonun nitelikleri ile örtüşen özellik ve deneyimlerinizi sıralayarak, pozisyona ve şirkete olabilecek katkınızdan söz ederek ilgili pozisyonda çalışmak istediğinizi vurgulayın.
Hangi konularada kendinizi bu pozisyon için yeterli gördüğünüzü vurgulayın.

Ücret beklentiniz nedir?
Bu soru genellikle sizin beklentiniz ile şirketin ücret skalasının örtüşüp örtüşmediğini ölçmek için sorulur. Ekonomik koşullar, sizin yaşam standartınız göz önüne alınarak bir ücret belirleyin. Mümkünse görüşmeye girmeden önce şirketin ücret politikası ile alakalı araştırma yapın.
Ancak ücretten çok işin ön planda olduğunu vurgulayın.
Başka bir sorunuz veya eklemek istediğiniz birşey var mı?
iş görüşmesinin sonunda soru sormak veya eklenti yapmak iki açıdan faydalıdır. Birincisi işe olan ilginizi bir kere daha vurgulamanızı, ikincisi ise görüşme sırasında kendinizi tam istediğiniz şekilde ortaya koyamadığınızı düşünüyorsanız bu aşama ifade etme şansınız olur. Eksik kaldığını düşündüğünüz veya kendinizle ilgili daha belirgin hale gelmesini istediğiniz noktalara geri dönüş yapma ve bilgi tazeleme fırsatı verir.

Görüşmelerde sık sık rastlayabileceğiniz sorulardan bazı örnekler:
- Şirketimiz hakkında ne derece bilginiz var?
- Kariyerinizdeki veya hayatınızdaki en önemli başarınız nedir? Anlatır mısınız?
- Eğitiminiz ve iş tecrübeleriniz haricinde hangi özelliklerinizin bu pozisyonda size avantaj sağlayabileceğini düşünüyorsunuz?
- Bireysel olarak mı yoksa takımın bir üyesi olarak mı çalışmayı tercih edersiniz? Neden?
- Sizi motive eden faktörler nelerdir ve neden motive eder?
- En son okunan kitap ve gidilen sinema / neyini beğendiniz?
- Stres altın nasıl çalışırsınız? Örnek verin.
- işin zorlukları ile başa nasıl çıkılır? Örnek verin.
- Olaylar karşısındaki tepkileriniz nasıl olur? Kızdığınız zaman kendinizi nasıl ifade edersiniz?
- Üçüncü şahıslarla ilişkileriniz nasıldır?
- Sizinle ilgili olarak bir önceki yöneticiniz ile görüşsek, sizin hakkınızda nasıl referans vereceğini düşünürsünüz?
- iş arkadaşlarınız sizi nasıl tanımlarlar?
- işiniz ile ilgili sevdiğiniz ve/veya sevmediğiniz kısımlar nelerdir?
- Size bağlı çalışan elemanlarınız sizi / yöneticiliğiniz / stres veya kızgınlık anındaki durumlarınızı nasıl tanımlarlar?
- Boş zamanlarınızda neler yaparsınız?
- Kendinizi 5/10 yıl sonra nerede/nasıl görmek istiyorsunuz?

Cevap Verirken Dikkat Edin:
- Cevaplarınızı verirken "eeee..., ıııı.. " gibi bekleme kelimeleri kullanmayın.
- Cevaplarınız mümkün olduğunca kısa ve öz olmalı, karmaşık cümleler kurarak hem sizin hemde karşı tarafın "soru neydi" tereddüdüne düşmesine izin vermeyin.
- Cevaplarınızı mümkün olduğunca açık bir dille, takılmadan ve en optimum sürede verin.
- Cevaplarınızda eski işyerleriniz/yerinizdeki yöneticileriniz, çalışma arkadaşlarınız, elemanlarınız ile alakalı asla kişisel eleştiri yapmayın.
- Cevap verirken kendinize güvenli bir şekilde konuşun.
- Cevap verirken iş konusundaki istek ve kararlılığınızı açıkça ortaya koyun.
- Profesyonel olun.
- Heyecanlanmayın.

Görüşmede sorulan her sorunun yanıtını bilemeyebilirsiniz. Ya da cevap vermek için süreye ihtiyaç duyabilirsiniz. Bazen de sorulan soruyu tam olarak anlayamazsınız. Böyle durumlarda görüşmeyi yapan kişiden açıklama istemenizde, soruyu yinelemesini rica etmenizde ya da düşünmek için 1-2 dakika istemenizde hiçbir sakınca yoktur.

işveren görüştüğü adaylar arasında karar verirken firmanın genel kültür yapısı ilgili pozisyonun bağlı bulunduğu departmanda çalışanların yapısı gibi faktörleri de göz önünde bulundurur.
Bu sebeple görüşeceğiniz pozisyonun yanında şirket ve departmanın nitelikleri/nicelikleri de cevaplarınızda dikkat etmeniz gereken noktaları belirlemelidir