benito mussolini

yaygın inanışın aksine mussolini hiçbir zaman gerçek bir faşist olmadı. hatta belli bir siyasi görüşü gençlik yılları dışında tam olarak benimsemedi. mussolini sadece siyaset hayatı boyunca günün şartlarına uygun görüşü savunmuş, onu kullanmıştır. ünlü roma yürüyüşünden sonra kralın emriyle ilk kez hükümet kurduğunda kabinesindeki bakanların çok azı kara gömleklilerden seçilmiştir. çoğunluğu liberal bürokratlardan oluşan hükümet mussolini'nin dümen suyuna daha çok can korkusuyla girmek zorunda kalmıştır.

mussolini faşizmi yalnızca sosyalistlerden ve liberallerden bıkmış olan halkın desteğini almak için kullanmıştır. yani adolf hitler gibi üstün arı ırkı falan fiş mekan türü ırkçı fikirleri yoktur, o sadece günün şartları neyi gerektirdiyse o role bürünmüştür.

mussolini 20 küsür yıllık iktidarında italya'ya sanıldığı kadar büyük zararlar vermemiştir. roma'da ve milano'da büyük sanat galerileri ve 4 şeritli caddeler kurarak (özellikle kendi resmi geçitleri için) bu kentleri yaşanılası yerler yapmıştır. tarım faaliyetlerini daha önce hiç olmadığı kadar teşvik etmiştir. mussolini'nin en büyük hatası hitler'i müttefiki olarak görmesidir ki hitler italya'ya asla bir müttefik olarak değil her daim bir maşa gibi görmüş ve kullanmıştır. mussolini'nin ikinci dünya savaşına girmedeki amacını en güzel özetleyen cümlesi ise, neden savaşa girme hususunda bu kadar ısrarcı olduğunu soran yamulmuyorsam damadı ve dışişleri bakanı olan herife verdiği cevaptır; "savaşı almanlar kazandığında ganimetten bir şeyler alabilmek için bir kaç bin ölüye ihtiyacım var" ya da buna yakın bir şey.

ölümü ise oldukça dramatiktir. savaşın bitiş düdüğünün çalındığı 1945 nisanında ülkeyi nazi konvoyundaki bir kamyonun kasasında ss üniformasıyla terk etmeye çalışırken yakalanmış ve yakındaki bir villaya kapatılmıştır. daha sonra kapısını çalan bir adam "duçem sizi kurtarmaya geldim" deyip mussolini'yi ve metresi clara petacci'yi otomobile bindirmiş ve yola çıkmıştır. ancak fazla uzaklaşamadan como gölü yakınlarında bulundukları araçta taranarak öldürülmüşlerdir.

(bkz: ikinci dünya savaşı/#15331527)