sözlüklerdeki kalitenin düşüşü ve çözümleri

çok bilinmeyenli bir sorunlar ve çözümler denklemidir. misal; sözlüklerdeki kalite eşiği nedir? öncelikle bunlar ortaya konmalıdır. yani illa bir yöntemler listesi isteniyorsa;

- analiz
- değerlendirme
- planlama
- uygulama
- denetim
- rapor

gibi, direkt sonuca odaklanılmayan ve kapsamlı bir sistemle bu işe girişilmelidir. peki bunun kime ne faydası vardır?

1- sözlüklere faydacı yaklaşım:

a- sözlüklerin bilgi kaynağı olması ve kullanıcıların bu kaynağı çıkarları doğrultusunda tüketmesi.

böyle bir yaklaşım sonucunda, haliyle bir tüketim eğrisi elde ederiz. ve karşımıza marjinal fayda gibi negatif bir etki duvarı çıkar. sözlükler tüketilebilen bir meta mıdır? faydacı yaklaşım, sözlükleri metalaştıran bir bakış açısı mıdır? ki sözlüklere "kutsal bilgi kaynağı" misyonunun yüklenmesi yani bir "kaynağın" varlığı, sözlükleri tüketilebilen bir meta ilan etmektedir. ve tüketim evreninde, artık bilgi de bir metadır.

bu minvalde, sözlüklere faydacı yaklaşım analizinde elde edilen ilk sonuç; marjinal fayda negatif değerler almaya başlamıştır. gerçekten kaliteli bilgiler barındırsa da, bu açıdan "ideal kalite" noktasını bulmak oldukça zordur. marjinal faydanın düşmesi, malın kalitesinin de düşmesi anlamına gelmez. örnek vermek gerekirse, 1 tepsi baklava yedikten sonra kusan adam, o baklavadan tiksinecektir. ancak bu, son yediği baklavanın; ilkinden daha kalitesiz olduğu anlamına gelmez.

yani düşünsenize, sözlüklerin ilk hali şimdiki gibi olsaydı; gene bu kadar yadırganacak mıydı?

b- sözlüklerin bir ego tatmin - şöhret - tanışma kaynaşma mecrası olması ve tüketicilerinin bu çıkarları doğrultusunda sözlükleri tüketmesi.

sözlüklerin bir diğer özelliği, 10000-20000 insanı tek bir iletişim ağıyla birbirine bağlıyor olması. ve bu da haliyle bir aidiyet duygusu yaratmaktadır. bu anlamda sözlükler üzerinden ikili ilişki kurma olasılığı, facebook' ta bulduğun ilkokul arkadaşınla ilişki kurma olasılığından daha yüksektir.

bir ikincisi şöhret amacı. sözlükteki şöhretin getirileri, hem maddi hem manevidir. maddi getirileri olan kullanıcılar mevcuttur. manevi getirilerini ise bilemeyeceğim.

kullanıcıların, sözlükle egosal etkileşim süreçleri oldukça karmaşık ve çok yönlüdür. karma puanı, kıdemli yazar olmanın verdiği söz hakkı, herkesin alınmadığı bir yerde yazabilmesi, yönetim kadrosuna girebilme ihtimali vs. vs.

bu açıdan bakıldığında da; kullanıcıları için hala bu hizmetleri verebiliyorsa, faydacı yaklaşımda kalitesini kaybetmemiş demektir. unutmayın, bugün çöp olarak nitelendirilen yonja, 80630 vb. siteler; arz-talep düzleminde varolmaya devam etmektedir. tam bir kalite çıkmazı.

(bkz: to be continued)
(bkz: kakam geldi)