troll ne lan

Hakkinda bir uzlasmaya (konsensus-TDK) varilmazsa turkce'de karisikliga yol acacak, ve sirf bu nedenle tipki "entry" orneginde yasadigimiz gibi Turkce'ye adapte edilmeden aynen oldugu gibi (cift -l(e) harflerine dikkat: troll) girme tehlikesi olan kelimedir.

Once zaten elimizde hazir bulunan bir kelimeyi ozenle ayirarak baslamak gerek; turkce trol:

"trol, -lü ing. trawl
ad. denizcilik terimi. teknelerle suyun dibinde sürüklenerek çekilen, huni biçiminde geniş ağızlı balık ağı.
-güncel türkçe sözlü (TDK)-"

goruldugu uzere bu turkce'lesmis sozun alindigi kaynakta "trawl" ingilizce sozcugu referans gosterilmistir. ancak ingilizce'de dahi "trawl" ve "troll" bir noktada karisabilir (bakiniz: http://www.etymonline.com/index.php?term=troll). bunun nedeni kelimelerin birbirine benzemesi kadar, her ikisinin de bir tekne balikcilik teknigi olmasidir. gelgelelim, "troll" balikciligi teknelerin bir hat uzerinde gidip gelerek oltayla yaptigi balikcilik iken, "trawl" balikciligi denizin zeminine kadar -sart degil- ozel bir toplayici kepce yada huni indirilmesi suretiyle yapilan balikciliga denir. farklidir.

sorunumuz olan kelime troll bir sekilde zaten turkce'de bulunan "trol" olarak karsilanabilir, bunun turkce'de hangi eklerle nasil kullanacagi uzerine zaten bir ton kaynak mevcuttur, isteyen yukarida verilen tdk orneginden baslayip degisik edebi eserleri referans olarak kullanabilir.

ancak;

gunumuz ingilizce'sinde "troll" dendigi zaman cogunlugun aklina balikcilik gelmez, cunku bu anlamda kullanilmaz. kelimenin internet ortamlarinda yuklendigi anlam balikcilik teknigi anlamindan uzaktir, hos isteyen bu benzetmeyi kullanabilir. Wikipedia'da su tanim yapilmis:

"in internet slang, a troll is someone who posts controversial, inflammatory, extraneous, or off-topic messages in an online community, such as an online discussion forum, chat room or blog, with the primary intent of provoking other users into an emotional response or of otherwise disrupting normal on-topic discussion."

cevirisi:

"internet argosunda "troll" diye adlandirilan bir sahsin temel niyeti diger kullanicilari kiskirtmak, onlari duygusal tepkiler vermeye zorlamak, ve normal seyrinde giden bir konuyu dagitmaktir. bu amac dogrultusunda, sohbet odalarina, tartisma forumlarina, yada gunluk (blog) gibi ortamlara celiskili, igneleyici, tahrik edici, ve konu disi mesajlar gonderir."

internet ortaminda troll kelimesinin bu manasiyla en erken 1980'lerin sonunda belirmeye baslamis, fakat ilk kez kayitlanmis hali ile 1991 senesinden beri kullanilmaktadir. ozellikle ikibinli yillarla birlikte cosan internet aleminde daha da populerlesmis, ingiliz diline yerlesmistir. Wikipedia'ya gore, bir cok dil bu kelimeyi oldugu bicimiyle dillerine katmaktadir. ancak bu tutum tembel bir tutumdur bu bir; ve turkce'de iki ayni sessiz harf ek durumu olmadigi surece bir araya gelmez, bu da iki: "guzeller" demek mesrudur. cunku -ler cogul eki -l(e) harfi ile biten guzel kelimesinin sonuna gelmistir, ve turkce'nin ses kaybina izin vermeyen yazim teknigi nedeniyle telafuz edilir, "guzeler" testiler anlamina da gelebilir, tehlikelidir. dolayisiyla "troll" turkce olamaz (cogul yapmak istesek "trolller" mi diyecegiz, uc -l(e) ile; sacma) ama "trol" olur.

bir kelimenin kokeni bir yana, guncel kullanim alani da onemlidir. simdi bu kelimenin kokeni balikcilik diye, kullanim anlami da balikcilikla sinirlandirilamaz; iki tur adaptasyon yapilabilir:

birincisi, hadiseyi deyim haline getirebiliriz ve boyle internet ortami hirtlarini tanimlamak icin "balikci", "oltaci"; denemelerine "olta"; eylemlerini anlatmak icin de "baliga cikmak", "olta atmak" fiilleri kullanilabilir ki bu deyimler zaten argodaki bu kullanislari ile wikipedia'da tanimlanan isi anlatabilme kapasitesine sahiptir. ikincisi ise, eger Ille de ingilizce'ye benzerlik gosterilecek diye israr ediliyorsa, atilmis mesaj, yazi, vs. icin "trol" (-trolleme lavuk!), mesaji atana da "trol" (-trol musun lan sen!); velev ki bu ikisini birbirinden ayirmak istiyorsak, o halde mesaja trol derken gonderene de "trolcu" (-bu sitede trolcuye gecit verilmez) denebilir, yaptigina ise trollemek, trolculuk gibi kullanimlar gelistirilebilir:

"trolcü
ad. trol ile balık avlayan kimse.
güncel türkçe sözlük -tdk-"

bu hadiseyi anlatmak icin cinlik yapmak, piclik yapmak, ortami bulandirmak turunden baska secenekler de bulunabilir. fizik kanunu degil bunlar, dil ve anlatim en nihayetinde; dedik ya, uzlasma ile bir yere varilir...