askeri darbe

askeri darbe, hükümet darbesi ya da kısaca darbe, devletin emrindeki resmi askerî kurumlara mensup kişi ya da kişilerin ani olarak anayasal olmayan yollarla mevcut hükûmeti devirmesi ve iktidara el koymasıdır. yönetim biçimine yöneltilen radikal değişiklikleri önlemek amacıyla her zaman olmasa da çoğunlukla tanımı gereği şiddet içerir. geniş halk kitlelerinin desteği olmadan yapılması ve köklü bir değişim hareketi olmaması sebebiyle devrimden ayrılır.

teknik olarak darbeciler genellikle ordunun yapacakları eyleme karşı tarafsız kalmasını fırsat bilerek iktidarı ele geçirir, lideri devirir, radyoların ve televizyonların vb. iletişim kanallarının işgal edilmesi gibi hükûmet daireleri üzerinde bir otorite kurarlar, elektrik santrallerinin ele geçirilmesi gibi temel altyapı tesislerini ele geçirirler. askerî darbeler 20. yüzyılda yaygın biçimde latin amerika'da arjantin,şili, asya'da birmanya[1], afrika'da ve avrupa'da yunanistan, türkiye[2] gibi özellikle gelişmekte olan ülkelerde gözlenmiştir. hükûmetlerin, ekonomik ve sosyal sorunları çözmekte başarısız oldukları iddiası, cuntacılar tarafından askeri darbelerin başlıca sebebi olarak gösterilmektedir.[3]

askeri darbeler aynı zamanda güçlü devletlerin zayıf devletler üzerindeki emellerini gerçekleştirebilmeleri için tercih edilen bir yol olarak da karşımıza çıkar. örneğin cia'in şili darbesine destek vermesi gibi. ayrıca, nato'nun askerî kanadından 1974'te çıkan yunanistan'ın, karşılığında türkiye'ye hiçbir taviz verilmeden 1981'de veto edilmeden tekrar nato'ya kabulü de ancak 12 eylül 1980 darbesinden sonra mümkün olabilmiştir.

kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/askerî_darbe