ruh ve beden

ruh ile beden arasındaki ilgi, bir bakıma, sesle mânâ arasındaki ilgiye benzer. ses mânânın bedeni, mânâ sesin ruhudur. bu ruh o bedenin ne sağındadır, ne solunda, ne içindedir, ne dışında... mânâ, hayatiyetini devam ettirmek için sese muhtaç değildir. o, hâfızada sessizce durur, dimağda gürültüsüz meydana gelir, kalpte kelimesiz bulunur. ancak, görünmek ve bilinmek istedi mi, işte o zaman, sese görev düşer. ses, muhatabın kulağına varınca ömrünü tamamlar. mânâ ise ondan sonra da varlığını sürdürür.

mânâ sesten önce de vardı, sesle birlikte göründü, sesten sonra da varlığını devam ettirmede. ruh allahın kanunu, beden onun mahlûku. bu bedeni, o kanunla tanzim ve idare ediyor.allahın mahlûkata benzemekten münezzeh olduğundan gaflet etmemek şartıyla, insan kendi ruhunda, birçok rabbanî hakikatlere işaretler bulabilir. bu işaretleri hakikate tatbik ederken, çok dikkatli olmak gerek. işaretle asıl arasında bir benzerlik kurma gafletine düşülmemeli. haritadaki bir nokta, bir şehre işaret eder, ama o nokta ile şehir arasında bir benzerlik kurmak cehalettir. bir yazı, kâtibini gösterir, onun sanatına delil olur; lâkin, kâtibi yazıya benzetmek, yahut yazının özelliklerinde yazarın sıfatlarını aramak mânâsızlıktır. meseleye bu şuurla nazar ettiğimizde, ruhumuzda bazı hakikatlere işaretler bulabiliriz:

ruh, beden ülkesinin yegâne sultanıdır; birdir, şeriki yoktur.
ruh, bedenin hiçbir cüzüne, hiçbir organına benzemez.
ruhun zâtı, bedenin zâtına benzemediği gibi, sıfatları da bedenin sıfatlarına benzemez.
ruhun bir meseleyi tefekkür etmesiyle, midenin bir lokmayı yoğurması arasında benzerlik düşünülemez.
ruh doğmaz, doğurmaz, bedende mekân tutmaz. bunlar hep bedenin, maddenin özellikleridir.
ruhu mahiyetiyle kavramak mümkün değildir. onun zâtı hakkında ne düşünülse, ona şirk koşulmuş olur.
bir bedende iki ruh bulunsa, beden fesada gider...
bedenin eliyle ne alınırsa alınsın, şükür daima ruha yapılmalıdır.
ruhun bedendeki icraatı, güneşin gezegenlerini döndürmesi gibi, dokunmaksızın, temassız yapılır.
bir hücreyi idare etmekle, bütün hücreleri idare etmek arasında, ruh için bir fark düşünülemez; birincisi ona daha hafif, ikincisi daha zor değildir...

bir başka açıdan:

bedeni kafese, ruhu ise kuşa benzetirler. bu güzel teşbihten alacağımız çok dersler var.

bunlardan birkaçı:
beden ruh içindir, ruh beden için değil.
kafesin boyanmasıyla kuş güzelleşmez. beden sıhhati de ruhun olgunluğuna delil olamaz.
kafesi büyütmekle kuşu geliştirmiş olamazsınız. onun büyüme yolu daha başkadır.
kuş, kafesten dışarıyı seyreder, ama gören kafes değildir.
“göz bir hassedir ki; ruh, bu âlemi o pencere ile seyreder.” (sözler)

kuşsuz kafesi kimse evinde barındırmaz. en yakınımızı bile ölümünden sonra kaç gün misafir ediyoruz?

kuş kafesten önce de vardı, kafesten uçtuktan sonra da varlığını devam ettirir.

şu koca kâinat sarayı, ruh için bir oda gibi. beden ise kafes. ruh kafesten uçtuğu gibi, saraydan da çıkar gider, daha geniş âlemlere kavuşmak üzere.

(bkz: alaaddin başar)

(bkz: sorularlaislamiyet com)