liberalizm

insan haklarını ve özgürlüklerini korumaya çalışan bir ideolojidir. anarşizmden oldukça farklıdır. anarşizm devletlerin varlığına karşıdır ama liberalizmde insanların hak ve özgürlüklerini koruyacak, düzenleyici bir devlet zorunludur. liberalizm her ne kadar görünüşte bireylere yönelik bir ideoloji olarak gözükse de aslında toplumsal yönü daha çok olan bir ideolojidir. liberalizmde amaç bir toplumda bireylerin kişisel hak ve özgürlüklerini en yüksek seviyede tutmaktır. eğer çatışan özgürlükler varsa, toplumun toplam özgürlüğü için bazı özgürlükler kısıtlanabilir.

liberalizmde kısıtlanan bu özgürlüklere şu şekilde örnek verebiliriz. örneğin amerika birleşik devletleri, hollanda gibi liberalizmin en uç noktada olduğu ülkelerde çocuk pornosu çekmek, yayınlamak, bulundurmak kesinlikle yasaktır. bu ülkelerde çocuk pornosu suçundan yargılananlar da genellikle mahkemelerde çocuk pornosunun ifade özgürlüğü kapsamına girdiğini savunmaya çalışırlar. fakat bu savunmayı hiçbir mahkeme kabul etmez, hiçbir yasal organ bu özgürlüğü kabul etmez. çünkü çocuk pornosu doğrudan bir çocuğun hak ve özgürlüklerine saldırıdır. eğer bir özgürlük başka bir özgürlüğü kısıtlıyorsa, o özgürlük kısıtlanır.

ama çocuk pornosuna kesinlikle geçit vermeyen batı dünyası eşcinselliğe büyük özgürlükler sağlamıştır. üstelik bu yasaları çıkartan milletvekillerinin çoğu eşcinsel de değildir. eşcinselliğe bu özgürlüklerin sağlanmasının nedeni eşcinsellerin hiç kimsenin özgürlüğünü kısıtlamamasıdır. iki eşcinsel gönüllü bir şekilde bir ilişki yaşıyorsa bunun hiç kimseye zararı yoktur. hiç kimsenin haklarını gasp etmez, hiç kimsenin özgürlüğünü kısıtlamaz.

liberalizm bir tür özgürlük sanatıdır. sürekli bir gelişim halindedir. sürekli yeni özgürlük çatışmalarının çözülmesi, yeni hakların tanımlanması gibi sorunları çözmeye çalışır. şu anda avrupa'da ve abd'de de bu tür tartışmalar sürekli yapılmaktadır. ama liberalizm felsefesine kuşku duyan insan pek yoktur. kuşku duyulanlar genellikle belirli özgürlük ve hakların korunmasında verilecek kararlara yöneliktir.