ebru

Ebru, kitreli yoğun su üzerine, özel hazırlanmış ödlü boyalarla resim yapma ve bunu kağıda aktarma sanatıdır. Ebru, bulut veya bulutumsu anlamına gelen Farsça ebr kelimesinden türemiş ve Türkçede ebru halini almıştır. Ebruda hazırlık aşaması uzun, eser meydana getirme aşaması ise tam tersine çok kısa zaman alır. Sanki benliğimizden alıp su üzerine bıraktığımız boya damlaları, düştükten sonra yayılırlar ve şekiller oluştururlar. Bizim de müdahalemiz ile inanılmaz resimler çıkar ortaya. Büyük sabır ve çok emek gerektiren ebru, kim tarafından, nasıl ve ne amaçla geliştirildiği tam olarak bilinmeyen mistik bir sanattır. Bazı kaynaklara göre Hindistanda ortaya çıkan ebru, önce irana ve oradan da Osmanlı´ya geçmiştir. Diğer kaynaklara göre ise, Türkistan´da Buhara kentinde doğan ebru, ipek Yolu´yla Osmanlı´ya geçmiştir. Avrupalılar ebruya Marbling Paper Araplar ise damarlı kağıt anlamına gelen Varak-ül Mücezze demektedir. Bilinen en eski ebru 1554 yılına aittir. Onyedinci yüzyıldan kalma Tertib-i Risale adlı bir kitapta ebrunun hangi malzemeler kullanılarak nasıl yapıldığı ayrıntılarıyla anlatılmaktadır. Bir ebrucunun bilinçli bir şekilde mükemmel ebrular yapması, ancak bir usta ebrucunun yol göstermesi ile mümkün olmaktadır. Bu nedenle, ebru usta-çırak yöntemi ile yüzyıllar boyunca bir nesilden diğerine aktarılmıştır. Osmanlı, önemli kitap, tezhip ve hat belgelerindeki kayıpları engellemek için ebruyu kenarlık olarak kullanmıştır. Ebru ile tanışan ve onun kıymetini anlayan Avrupalılar ise ebruyu tablo şeklinde sergilemeye başlamıştır. Bugün kağıt üzerine yapılmış nadide ebrular duvarları süslemeye devam ederken; kumaş, cam, toprak süs eşyaları ve ahşap üzerine yapılan ebrular da hayatımıza girmeye başlamıştır. Güzel bir ebrunun sunduğu görsel zarafetin insan ruhu üzerinde olumlu etkilerini anlatmaya gerek yok. Ebru yapmanın ise çok daha olumlu ruhsal etkileri olduğu bilinmektedir. Geçmişte olduğu gibi bugün de çeşitli merkezlerde terapi amacıyla ebru yaptırılmaktadır. Son yıllarda değeri anlaşılmaya başlanan muhteşem ebru sanatımızın, ben ve benim gibi ebruya gönül vermiş ebrucuların çalışmaları ile daha da gelişeceğini ve yeni nesillere aktarılacağını umuyorum.

alintidir: ebruhane.