kibbutz

israil'de bulunan ve komünizm'e örnek olarak gösterilen kolektif çiftliklerdir. ilk olarak rusya'daki 1905 devriminden sonra ortadoğu'ya gelen göçmen yahudiler tarafından kurulmuştur. özel mülkiyetin olmadığı, topluluğun ortak malı olan tarım arazilerinde üretilen ürünlerin ortak pay edildiği, mutfak, çamaşırhane, çocuk bakımının ortaklaşa olduğu bu yapılanmalar için komünist deney benzetmesi yapılıyor.
hatta, bir dönem manavgat suyunun satışı ve güneydoğu anadolu projesi ( gap) kapsamında israil ile yapılan görüşmelerde gündem olmuş, israil, gap bölgesinde organik tarım yapmak için, manavgat'ta da israili çiftçilerin barınabilmesi gerekçesiyle kibbutz kurmak için arazi talep etmişti. bu haberler, kamuoyunda israil'in türkiye'ye yerleşmeye çalıştığı tartışmalarına yol açmıştı.