bernard madoff

ilk olarak 1920'lerde charles ponzi tarafindan kullanilan yontemle, yaklasik 50 milyar dolarlik boyutuyla, tarihin en buyuk dolandiriciligini yapan eski nasdaq baskani. yontem hakkinda basitce bilgi vermek gerekirse soyle; mudilerin paralari, yatirim ve sabit getiri vaadiyle toplanir. havuza sonradan dahil olanlarin paralari, havuza ilk dahil olanlara dagitilir. (bkz: saadet zinciri)

madoff, piyasada herhangi bir suphe uyandirmamak icin %20 gibi makul bir oran vaadetti, basarili kariyeri ve yahudi cemaatindeki onemli pozisyonu araciligiyla aralarinda steven spielberg vakfi, yahudi egitimi verilen yeshiva universitesi ve bir cok onemli vakfin dahi paralarini havuza dahil etmeyi basardi. vakiflarin dahil olmalari bir nebze anlasilir olabilir, fakat general motors grubunun finansal kanadi gmac ve saygin finans kurulusu unicredit gibi kurumlarin boyle bir oyuna gelmeleri gercekten akilalmaz. finansal krizin patlak vermesi, dolayisiyla havuza yeni girislerin olmamasi ve insanlarin paralarini geri cekmek istemeleriyle sistem coktu. bu noktada ponzi ile bir benzerlik daha ortaya cikiyor; ponzi'nin sonunu 1929 buyuk buhran hazirlamisti, madoff'un sonunu ise 2008 krizi getirdi.

denetleme olayina gelince, sistemin denetlemesi big four tarafindan degil, friehling and horowitz adli kucuk bir denetim firmasi tarafindan yapilmaktaydi ve yuksek ihtimalle onlar da oyunun icindeydi. yahudi cemaatinden madoff'a yasattigi imaj kaybi icin buyuk bir tepki var. boyutlari newsweek'ten madoff'a nefret mektuplari yazmaya kadar variyor.

http://www.newsweek.com/id/176821