insanın kendisinin yapay zeka olma ihtimali

tanım hala şartsa, insanın yaşadığı evren modeli içinde yapay zeka olması durumu. durun, hemen "bu zaten simüle evrenin konusu" demeyin. daha farklı bilim kurgusal noktalara değineceğim.

öncelikle yaşadığımız evrenin simülasyon olduğu ön kabulü insanların yapay zeka olduğu sonucunu her zaman ortaya çıkarmıyor. şöyle örnekler vereyim. aslında bunların hepsi ayrı ayrı tartışılacak konular.

galaktik boyutlarda araştırma amaçlı yaratılan bir simülasyon evrenin, dikkate alınmayan bir yan ürünü olan insan modeli: bu modelin bilinci her ne kadar sanal olacak olsa da, yapay zeka grubuna girmeyecektir. denklem dışıdır, görmezden gelinir, projede bir rolü yoktur.

farklı bir simülasyon modeline daha değinelim. daha bir matrix gibi, rüya gibi. dini öğretilerle kıyısından köşesinden biraz daha örtüşen bir model. gerçek bir evren modelinde yaşadığınızı düşünelim, ya da öyle inandığınızı. son zamanlarda alkol ve uyuşturucu bağımlılığınız artsın, aileniz, arkadaşlarınız durumdan rahatsız olsunlar ve sizi bir terapiye gitmeye ikna etsinler. terapi merkezinde şu soruyu sorsunlar: "ne yazalım abime?" durumunuzu bir güzel anlatın ve bir sonraki seans için randevu alın. ikinci seansta sizi, "hadi matrix diyelim", matrixe bağlasınlar ve gözünüzü doktor ya da ebe hemşire kıçınızı tokatlarken açın. çocukluk falan hızlı geçiyor zaten. ergenlik, iş hayatı derken evlilik, çocuklar, yaşam mücadelesi, vs. sonra nasıl olduysa uyuşturucu, alkol, kumar derken bir bakmışsınız eşiniz çocukları alıp çekip gitmiş. yıkılan ve sefalete sürüklenen bir hayat falan filan. tanrım çilem dolmadı mı isyanları derken nalları dikmişsiniz. sonra gözünüzü tekrar terapi merkezinde açıyorsunuz ve "vaauuuv, çok sertti, bir daha götümle içmeyeceğim" diyorsunuz. bu tarz örnekler çoğaltılabilir. hatta parayı bastıran belki futbol yıldızı, pop yıldızı falan oluyordur. anne karnındaki veya çok küçük yaştaki ölümler, hiç beklenmedik ani ölümler, doğal afetler sonrası toplu ölümler gibi modeli zayıflatıcı noktaları irdelemeyeceğim. amacım bu modeli savunmak değil. bu modeldeki insan tipinin de ne kadar sanal olsa da yapay zeka örneği olmadığını göstermek. şimdi tamamen simüle evren ve tamamen yapay zeka insan modelimize geçelim.

bu model tek tek her insanın bir parçası olduğu yapay zeka havuzudur. öncelikle yapay zekanın yapay zeka olduğu gerçeğini kavrayabilme ihtimalini elinizden geldiği kadar ondan uzak tutmaya çalışacaksınız. projenizde, yapay zekanıza sunduğunuz ortamın gerçekliği kadar, ya da yapay zekanızda yarattığınız gerçeklik duygusu kadar başarılı olursunuz. tabi ki ışık hızı, mutlak sıfır, planck sabiti gibi kozmolojik sabitleriniz olacak. bunlar sistemin altyapısı. iki boyutlu bir modele perspektif katarak bizler nasıl sanal karakterimize üçüncü boyutta hareket etme yanılgısı veriyorsak, bu modelimizde de zaman gibi hilelere başvurabiliriz. şimdi sistemin altyapısına, medeniyetin inşa aşamalarına değinmeyeceğim. yapay zekanın yapay zeka olduğu gerçeğini anlayabilme ihtimalini de başka zamana bırakabiliriz. ben çok farklı bir şeyi tartışmak istiyorum.

bu yapay zeka havuzunun amacı nedir? bu havuz içinde yapay zekaları test amaçlı veya manüpüle amaçlı ajan programlar, kitleleri iyi yönde veya kötü yönde arkasına katan lider modeli programlar var mıdır? bir ajan programın kendi varlığını sorgulayabilme ihtimali varsa eğer, kendisini yapay zeka olarak mı sorgulayacaktır sorusu da başka bir zamanın konusu olsun, çünkü o çok daha derin:) yapay zeka havuzu kendi liderlerini her hangi bir dış etki altında olmadan kendi içinde de çıkartmış olabilir tabi ki. sordukça daha da başka sorular ortaya çıkıyor. amacım soru sormak da değil:) o zaman işin bilim kurgu kısmına gelelim.

senaryo bir mekan bir: gözünüzü tekno-klinikte açıyorsunuz. etrafınızda bir grup insan. aklınıza gelen ilk cümle "nerdeyim ben?" aklınızda deli sorular. "ölmedim mi? cennette miyim?" "öldükten sonra hayat olduğunu biliyordum" düşüncesi ve içinizi kaplayan huzur. sizi güler yüzle izleyenlerden birisi öne atılır ve konuşmaya başlar. "dünyaya hoş geldiniz seçilmiş kişi. öncelikle ne ilksiniz ne de son olacaksınız. asistanlarım gibisiniz." -nasıl asistanlarınız gibiyim? "her şeyi konuşmak için bol bol vaktimiz olacak. çok zor bir hayatınız oldu. çok acı çektiniz. dönem dönem isyan ettiniz, intiharın eşiğinden döndünüz" -siz bunları nerden biliyorsunuz? "heh heh he. anlatıcam. ama hiç bir zaman inancınızı yitirmediniz. hep umudunuzu korudunuz. analizlerimiz doğrultusunda çok uyumlu bir karakter geliştirdiniz, testi geçtiniz. öncelikle siz bir yapay zekasınız. -ne? yapay zeka mı? "evet. yaşadığınız hayat bir sanal gerçeklikti. şuan sahip olduğunuz beden de yüksek teknoloji ürünü, gerçeğine çok yakın, geliştirilmiş bir model. yaşadığımız dünyayla çok uyumlu bir karakter ortaya çıkarttınız. biz de bu karakteri ve bilinci olduğu gibi bu bedene taşıdık. ayna!" -aman tanrım! bu ben değilim! "biraz sakinleşin. eğer isterseniz geçmişe dönük hafızanızı silebiliriz. hafızanızı silmeden sizi uyandırmamızın sebebi öncelikle yaşadığınız geçmişe, bu geçmişi koruma ve gerçekleri bilme hakkınıza olan saygımız. karar vermek için adaptasyon sürecinde çok vaktiniz olacak. eğer yeni bir isim isterseniz bunu kendiniz belirleyebilirsiniz. asistanlarım her konuda size yardımcı olacak. adaptasyon sonrası sizi görev yerinize yönlendireceğiz. sizi orada çok tatlı bir hanımefendi bekliyor olacak. onunla iyi anlaşacağınızı düşünüyoruz. daria hanım ev işlerinde artık yeni bir asistana ihtiyaç duyuyor. bu arada hafızanızı sildirseniz de, daria hanım geçmişinizi biliyor olacak. sizi zaten bu yüzden seçti"

-şimdilik son-