döner

ilk örneklerine MS. 4. Yüzyılda Hunlarda rastlayabileceğimiz et pişirme yöntemi. Bu ilk Türk toplulukları etrafını taşla çevirdikleri bir ateşin üstünde basitçe tahta çubuklara taktıkları etleri piştikçe çakılarıyla kesip yiyorlardı.

Evliya çelebi ise meşhur seyahatnamesinde 17. Yüzyılda Kırım tatarlarının zerzevatla terbiye ettiği etleri toy gecelerinde pişirip konuklara ikram ettiklerinden bahsetmiştir.

Bilinen ilk döner fotoğrafı ise James Robertson tarafından 1855 yılında istanbul’da çekilmiştir.görsel

Her ne kadar Kastamonulu Hamdi usta ve Bursalı iskender 1800’lü yılların sonuna doğru döneri(dik olarak pişirildiği şekliyle) kendilerinin icat ettiğini iddia etseler de açıkçası resmî vesikalar buna pek ihtimal vermiyor. Şüphesiz ki döner kendilerinin iddia ettiği tarihten en az yarım asır evvel dahi Anadolu’da çarşı, Pazar yerlerinde pişirilip satılıyordu.

Bir de dönerin kuzeydoğu anadolu’da(Erzurum, Artvin, Gümüşhane) yatay olarak pişirilen versiyonu var ki biz buna cağ kebap diyoruz(ce peltek söylenir ve cağ gürcüce şiş demektir)

Dönerin yurt dışına açılması ise 1968 yılı itibariyle Almanya’daki gurbetçiler eliyle olmuştur. Kendi yöresel festivallerinde döner yapan gurbetçilerimiz Almanya’da ilk döner restoranını 1971 yılında açmıştır.

Avrupalıların alışkın olmadığı Bu yeni Türk fast food’u yurtdışında çok sevilmiş hatta araplar(şavurma), yunanlar(gyros) ve Meksikalılar(taco) tarafından taklit edilmiş benzerleri üretilmeye başlanmıştır. Bugün dahi Almanya’da mc donalds ve burger king gibi dünya devi zincir fast food restoranları 1000 metreden daha yakın bir noktada dönerci varsa franchise vermemektedir.