bikini atolü

bikini mayosunun adini aldigi yerdir. bir otomobil mühendisi olan louis reard tarafindan "le bikini, la première bombe an-atomique" (cevirisi: bikini, anatomigin ilk atom bombasi) sloganiyla ünlenmistir.

Marshall Adaları topluluguna ait bir ada. 1940-1950 yillari arasi abd´nin nükleer silah deneyi alanlarindan birisi oldu. 31 temmuz 2010´da unesco dünya miraslari arasina girdi.

görsel

16. yy.´da ispanyol denizciler tarafindan kesfedildi. daha sonra uzun süre pek dikkat cekmeyen bir yer oldu. 1825´de kartograf Otto von Kotzebue tarafindan haritada yerini aldi. 1886´da marshall adalarina katildi ve almanlarin kolonisi oldu. ekonomik olarak hicbir etkisi olmadigi icin komple izole edildiler.

görsel

birinci dünya savasinda japonlar tarafindan ele gecirildi. 1944´de pasifik savaşında amerikalilar tarafindan ele gecirildi. bu esnada adalar üzerinde sadece 5 japon vardi. amerikalilarin esiri olmamak icin kendilerini bir delikte sakladilar ve el bombasiyla intihar ettiler.

ikinci dünya savasindan sonra abd baskani harry truman 1945´in aralik ayinda nükleer silah deneyleri yapma karari aldi. bunun icin de gemi ve hava trafiginin yogun olmadigi bir bölge oldugu icin bikini atolü ve cevresi secildi. bikinililerin baskani olan kral yuda ile iletisime gecildi. halkin deneyler boyunca adalari birakmasi ve daha sonra tekrar yerlesmeleri icin söz verildi. bunun üzerine kral yuda bu testlerin adalarda yapilmasina izin verdi. 167 bikinilili rongerik atolüne tasindi.

67 atombombasi testi yapilirken 42000 teknisyen, bilim adami ve asker bikiniye yerlesti. 242 gemi, 156 ucak ve 5400 deney hayvani (fare, keci ve domuz) getirildi.

görsel

Amerikalilarin bu deneyde kullandigi en güclü bomba Hidrojen bombasıydi. patlama gücü sanilandan daha fazlaydi ve hiroşima´ya atilan atom bombasindan 1000 kat daha güclüydü. bikini yani sira diger atoller rongelap ve rongerik´de radyoaktiviteden etkilendiler. bir japon balikci teknesi de bu deneyden nasibini aldi ve bütün mürettebat radyoaktiviteden etkilendi. bir japon balikci öldü.

görsel

rongerik atolüne göc ettirilen bikininilerin icme sulari ve yiyecekleri yeterli degildi. bir kac hafta sonra kitlik cekmeye basladilar. bir kac ay sonra amerikalilardan tekrar kendi adalarina dönmek istediklerini belirttiler. bir kac sene sonra bikininilerin kitlik cektigini rapor ettiler ve bu rapordan bir sene sonra bikinililer bir baska adaya tasindirildilar. yarim sene boyunca burada yasadiktan sonra kili adasina tasindirildilar ve tamamen bagimli olarak yasamaya mahkum birakildilar.

1968´de abd baskani lyndon baines johnson bikini´nin radyoaktiviteden temizlendigini söyledi ve 540 bikinilinin kendi topraklarina geri dönmesi saglandi. 1972´de bir kontrol ekibi sahildeki yengeclerde cok yüksek oranda raktivite tespit etti. 1975-1977 arasindaki testlerde icme suyunun ve meyvelerinde radyoaktif oldugu görüldü. 1978´in sonunda ada sakinleri tekrar tasindirildi.

abd 5 mayis 2001´de bikinililere 1,1 milyar dolar tazminat ödemeyi kabul ettiler. bu tazminatin ödenip ödenmiyecegi hala tartisma konusu.

1997´de yapilan ölcümlerde bu adada yasanmasi henüz mümkün degil. ölcümlerde 15 milisievert/yil isinma görünmekte.

2009 yilida abd adada yasanilabilinir diye iddiada bulunuyor. bikinililerin ya adaya yerlesmesi yada her türlü yardimi keseceklerini söylüyorlar.