allah

eğer ki doğaüstü bir gücümüz olsa. bir insanın her özelliğini bilsek, dna'sından tutun ruhuna yetiştiği ortamdan yediği yemeğe kadar her şeyini eksiksiz olarak bilsek. o insanın hangi durumlarda hangi tepkileri vereceğini bilmez miyiz?
evet biliriz.

o zaman bir insanı dna'sından ruhuna, yetişeceği ortamdan yiyeceği yemeğe kadar her şeyini en küçük zerresine kadar tasarlayabiliyor olsak o insanın gelecekte yapacağı eylemleri şekillendirmiş olmaz mıyız?
oluruz.

peki bu durumda bu insanın bütün eylemlerinden de sorumlu olmaz mıyız? yani bu insanı tasarlarken, iyilik yapacaksa yapacağı iyiliği kötülük yapacaksa yapacağı kötülüğü başından ucuna kadar tasarlamış olmaz mıyız?
bakın tüm kötülüklerden allah sorumlu demiyorum.
bu insan özgür iradelidir ve yaptığı her şeyden sorumludur o apayrı bir konu. tanrının perspektifinden bakıyoruz burada. tanrının sorumluluğu apayrı.

müslümanlar bunu anlamıyorlar.