gotha programi nin elestirisi

gotha kongresi 1863'te ferdinand lassalle tarafından kurulan alman emekçileri genel derneği ile august bebel ve w. liebknecht tarafından 1869'da kurulan alman sosyal demokrat partisi'ni birleştirecekti. dernek yandaşlarının ağır bastıkları bir komisyon bir program tasarısı hazırladı. bu tasarı öylesine reformist bir nitelik taşıyordu ki, august bebel de bir karşı-tasarı hazırladı ve bracke tasarı metnini karl marx'a iletti. bunun üzerine karl marx, "gotha programının eleştirisi" adı verilen ve gerçekte eleştirel açıklamalardan başka bir şey olmayan metni yazdı. kongreye iletilmesine karşın, bu metin kongrede açıklanmadı ve program olduğu gibi kabul edildi. burjuva basının yeni partiye yönelttiği saldırı karşısında dayanışmayı bozmamak için, marx ve engels sessizliklerini korudular ve metnin ancak daha sonra, karl marx'ın "yorumlar"ındaki birçok tezin parti programına geçtiği erfurt kongresi'nden önce, alman sosyal demokrat partisi'nin organı olan vorwärts'te yayımladı.