the shining

Dün gece uzun zaman sonra nostalji yapmak amaciyla yeniden izledigim kült film.

Burada yapilmis yorumlarin cogunu okudum. Genellikle mukemmel bir film denmiş(hep ayni şeyler dişe dokunan bir yorum yok) ve senaryo sebebiyle eleştirilmis. Oncelikle bir roman film yapildigi zaman senaryonun ayni sekilde kalma zorunlulugu yok, bu pek mumkun de degil. Kitapta 217numarali odadan bahsedip filmde bunun 237 olmasi bu filme "senaryo cok bozmus yeaa" demeyi gerektirmez. Roman romandir filmde filmdir.

Buradan sonraki yazacaklarim spoiler iceriyor. Izlemis olanlar okuyabilirler ama hala izlemediyseniz ve izlemek istiyorsaniz okumayin.

Oncelikle filmde danny'in giydigi apollo kazagindan bahsedicem. 70'lerde apollo 11 aya gonderilip aya ayak basildiginda insanlar ayda yaşayabilmenin mumkun oldugunu dusunduler. Kubrick de filminde bunu gostermek amaciyla torrance lari bir nevi ay da yasamaya baslayan bir aileymis gibi sekillendirdi. Buyuk otel de uzayin sonsuzlugunu gosteriyordu aslinda.

Diğer konu ise otel ve kizilderililer. Bunu bilmeyen kalmamistir aslinda ama burada hakkinda yazildi mi bilmiyorum. O yuzden ben yazayim.
Otel muduru otelin bir kizilderili mezarliginin ustune insaa edildigini söyler. Aslinda bu kizilderilileri katlederek kurulan amerika ve yukselisiyle de ilgilidir. Otelin cogu yerinde gorulen kizilderili motifleri ve islemeleri de bunu anlamak icin yeterli. Filmde labirentte danny'in izini kaybettirmek icin adimlarini tersten basmasi da bir kizilderili iz kaybettirme teknigidir. Ayrica bir odaya bir yerden sürekli kan doluyordu ve o sahne hep sessiz oluyordu. O zamanda anlatilmak istenen ise kizilderili katliaminin bastirilip hic konusulmamasi olarak yorumlanabilir.

Ayrica jack barmen lloyd ile konuşurken white man's burden(beyaz adamin yükü) diyordu. Bu bir misyoner sloganidir. Beyaz irkin diger irklardan ustun olduguna dair bir söylemdir. Bu slogona gore beyaz insanlar bu dunyaya eski ve gelismemis insanlari egitmek, yok etmek icin gonderilmislerdir. Filmde jack e "zenci bir adam geliyor" denildi ve baska bir şey söylenmedi yani öldürmesi gerektigi falan. Fakat jack filmde sadece zenci adami öldürdü. Bu da aslinda jack'in kendini üst sinifa begendirme ve onlarin isteklerine yapma amacinda oldugunu gosterdi.

Filmin sonu ise tam bir muallak olarak kalmistir. Stanley e gorede hicbir korku filminin kesin bir sonu olmamasi gerekiyormuş aciklamasina gore.

Eyyorlamam bu kadar.

görsel