nesne

Dilbilgisinde eylemden etkilenen varlık ya da kavramı ifade eder. Eylemden etkilenen varlık olduğu için yüklemi isim olan cümlelerde genel kural olarak bulunmaz. Ancak farklı kullanımlarda ilginç bir biçimde isim cümlelerinde yüklemin nesne aldığı görülür. Örneğin:

"romanlarımdaki hayal gücünü babamdan dinlediğim masallara borçluyum." cümlesinde "borçluyum" yüklemdir ve isim soylu bir sözcüktür. Buna rağmen "neyi?" sorusunu sorduğumuzda "romanlarımdaki hayal gücünü" yanıtını alıyoruz yani nesneyi buluyoruz. Bu da dilbilgisinin ilginç yönlerinden biridir.

Nesnenin bir diğer ilgi çekici özelliği de eylem edilgen yapıldığında sözde özneye dönüşmesidir. Örneğin:

"Bulaşıkları yıkadık." cümlesinin eylemini edilgen yapalım. "Bulaşıklar yıkandı." Bulaşıklar sözcüğü sözde özne olur. Dolayısıyla kuralı şöyle özetleyebiliriz: Geçişli eylemler * edilgen yapıldığında nesne sözde özneye dönüşür.