orta çağ müziğinde modlar

ön not: açıklamaların hepsi bana aittir. ancak anlamayanların da anlaması için fotoğrafları http://www.erhanbirol.com...rsites/TemelMuzikEgitimi/ sitesinden aldım.

klasik müzikte kullanılan temel gamların, yani majör ve minörlerin çıkış noktasıdır. orta çağ'da kilise müziğinde kullanılmıştır. bunlardan ikisi şimdiki klasik müziğin temel gamları kabul edilmiştir. yedi tanedirler ve yedi notadan oluşurlar. bunlar, aşağıda listelenmiştir.

1- iyonyan mod

iki tam, bir yarım, üç tam, bir yarım (ttyttty) aralıklarından oluşan bir moddur. do notasından başlayıp oktavına kadar hiçbir notaya değiştirici işaret vermeden ulaştığımız mod, iyonyan moddur. klasik müziğin şekillendiği barok döneminde iki temel gamdan biri olarak kabul edilmiştir. size de tanıdık gelmiş olabilir, bu mod şimdiki klasik müzikte majör gamdır.
bir notanın iyonyan modunu bulmak için bu aralığı ezberlemeye gerek yoktur. do notasından ince do notasına kadar bir gam çizip sonrasında aralıklarını bularak onu başka bir notaya uygulayabilirsiniz. do iyonyan mod şudur: http://www.erhanbirol.com...ikEgitimi/image/gmlr3.gif

2 - doryan mod

bir tam, bir yarım, üç tam, bir yarım, bir tam (tytttyt) aralıklarından oluşan bir moddur. re notasından başlayıp oktavına kadar hiçbir notaya değiştirici işaret vermeden ulaştığımız mod, doryan moddur. bir notanın doryan modunu bulmak için bu aralığı ezberlemeye gerek yoktur. re notasından ince re notasına kadar bir gam çizip sonrasında aralıklarını bularak onu başka bir notaya uygulayabilirsiniz, veya bir notanın çıkıcı gamını çizip üçüncü ve yedinci notalarını pesleştirebilirsiniz. re doryan mod şudur: http://www.erhanbirol.com...ikEgitimi/image/gmlr4.gif
yukarıdaki taktiği uygulayarak farklı notaların doryan modunu bulabiliriz. do doryan mod şudur: http://www.erhanbirol.com...ikEgitimi/image/gmlr5.gif

3 - frigyen mod

bir yarım, üç tam, bir yarım, iki tam (ytttytt) aralıklarından oluşan bir moddur. mi notasından başlayıp oktavına kadar hiçbir notaya değiştirici işaret vermeden ulaştığımız mod, frigyen moddur. bir notanın frigyen modunu bulmak için bu aralığı ezberlemeye gerek yoktur. mi notasından ince mi notasına kadar bir gam çizip sonrasında aralıklarını bularak onu başka bir notaya uygulayabilirsiniz, veya bir notanın çıkıcı gamını çizip ikinci, üçüncü, altıncı ve yedinci notalarını pesleştirebilirsiniz. mi frigyen mod şudur: http://www.erhanbirol.com...ikEgitimi/image/gmlr6.gif
yukarıdaki taktiği uygulayarak farklı notaların frigyen modunu bulabiliriz. do frigyen mod şudur: http://www.erhanbirol.com...ikEgitimi/image/gmlr7.gif

4 - lidyan mod

üç tam, bir yarım, iki tam, bir yarım (tttytty) aralıklarından oluşan bir moddur. fa notasından başlayıp oktavına kadar hiçbir notaya değiştirici işaret vermeden ulaştığımız mod, lidyan moddur. bir notanın lidyan modunu bulmak için bu aralığı ezberlemeye gerek yoktur. fa notasından ince fa notasına kadar bir gam çizip sonrasında aralıklarını bularak onu başka bir notaya uygulayabilirsiniz, veya bir notanın çıkıcı gamını çizip dördüncü notasını tizleştirebilirsiniz. fa lidyan mod şudur: http://www.erhanbirol.com...ikEgitimi/image/gmlr8.gif
yukarıdaki taktiği uygulayarak farklı notaların lidyan modunu bulabiliriz. do lidyan mod şudur: http://www.erhanbirol.com...ikEgitimi/image/gmlr9.gif

5 - miksolidyan mod

iki tam, bir yarım, iki tam, bir yarım, bir tam (ttyttyt) aralıklarından oluşan bir moddur. sol notasından başlayıp oktavına kadar hiçbir notaya değiştirici işaret vermeden ulaştığımız mod, miksolidyan moddur. bir notanın miksolidyan modunu bulmak için bu aralığı ezberlemeye gerek yoktur. sol notasından ince sol notasına kadar bir gam çizip sonrasında aralıklarını bularak onu başka bir notaya uygulayabilirsiniz, veya bir notanın çıkıcı gamını çizip yedinci notasını pesleştirebilirsiniz. sol miksolidyan mod şudur: http://www.erhanbirol.com...kEgitimi/image/gmlr10.gif
yukarıdaki taktiği uygulayarak farklı notaların miksolidyan modunu bulabiliriz. do miksolidyan mod şudur: http://www.erhanbirol.com...kEgitimi/image/gmlr11.gif

6 - aeoliyan mod

bir tam, bir yarım, iki tam, bir yarım, iki tam (tyttytt) aralıklarından oluşan bir moddur. la notasından başlayıp oktavına kadar hiçbir notaya değiştirici işaret vermeden ulaştığımız mod, aeoliyan moddur. klasik müziğin şekillendiği barok döneminde iki temel gamdan biri olarak kabul edilmiştir. size de tanıdık gelmiş olabilir, bu mod şimdiki klasik müzikte minör gamdır. bir notanın aeoliyan modunu bulmak için bu aralığı ezberlemeye gerek yoktur. la notasından ince la notasına kadar bir gam çizip sonrasında aralıklarını bularak onu başka bir notaya uygulayabilirsiniz, veya bir notanın çıkıcı gamını çizip üçüncü, altıncı ve yedinci notalarını pesleştirebilirsiniz. la aeoliyan mod şudur: http://www.erhanbirol.com...kEgitimi/image/gmlr12.gif
yukarıdaki taktiği uygulayarak farklı notaların aeoliyan modunu bulabiliriz. do aeoliyan mod şudur: http://www.erhanbirol.com...kEgitimi/image/gmlr13.gif

7 - lokriyan mod

bir yarım, iki tam, bir yarım, üç tam (yttyttt) aralıklarından oluşan bir moddur. si notasından başlayıp oktavına kadar hiçbir notaya değiştirici işaret vermeden ulaştığımız mod, lokriyan moddur. bir notan lokriyan modunu bulmak için bu aralığı ezberlemeye gerek yoktur. si notasından ince si notasına kadar bir gam çizip sonrasında aralıklarını bularak onu başka bir notaya uygulayabilirsiniz, veya bir notanın çıkıcı gamını çizip ikinci, üçüncü, beşinci, altıncı ve yedinci notalarını pesleştirebilirsiniz. si lokriyan mod şudur: http://www.erhanbirol.com...kEgitimi/image/gmlr14.gif
yukarıdaki taktiği uygulayarak farklı notaların lokriyan modunu bulabiliriz. do lokriyan mod şudur: http://www.erhanbirol.com...kEgitimi/image/gmlr15.gif