ittihat ve terakki cemiyeti

ittihat ve Terakki Fırkasının Feshi ve Teceddüt Fırkasının Kurulması

“ittihat ve Terakki o gün son kongresini yapmış, sabah saat on birde Cağaloğlu’ndaki Merkez-i Umumî binasındaki toplantıya 120 kadar üye katılmış ve üç hafta önce hükümeti ile beraber istifa etmiş olan Talât Paşa, kongrenin açılışında yaptığı konuşmada parti idarecilerinin de vazifelerini bıraktıklarını açıklamıştı.

Kongre beş gün devam etti ve paşalar ile partinin ileri gelenlerinin memleketi terketmiş oldukları üçüncü günün sabahında öğrenildi. 5 Kasım’da ittihat ve Terakki’nin kendini feshetmesi ve yeni bir partinin kurulması kararlaştırıldı; dört çekimser ve dokuz muhalif oya karşı 35 oyla “ittihad ve Terakki” isminin tarihe intikal etmesi kabul edildi. Teceddüt adında yeni bir parti kuruldu, ittihad ve Terakki’nin mal varlığı ile kasasında bulunan 462 kuruş da bu yeni partiye devredildi.

ittihadçılık ile ittihadçı düşüncenin sona ermediğinin, Teceddüt Fırkası’nın da sadece tabelâdan ibaret olduğunun herkes farkındaydı. Zihniyet ve ittihadçı umdeler devam edecek, ittihadçılar bu umdelere sonuna kadar bağlı kalacaklar, Enver Paşa üç sene sonra, 1921 Eylül’ünde Batum’da birkaç arkadaşıyla beraber yeni bir kongre yapacak ve ittihad ve Terakki’nin tekrar doğduğunu ilân edecekti!”

Kaynak: Murat Bardakçı, Enver, istanbul, iş Bankası Kültür Yayınları, 2015, 1. Basım: Kasım 2015, sf.39, ISBN: 9786053326045

umde: ilke, prensip.