kurucesme sureci

türkiye solunda 12 eylül sonrası birlik tartışmaları sürecinde yaşanan bir evre, adını kuruçeşme'de yapılan toplantılardan alır. 89 temmuzu itibariyle başlayan tartışma süreci bir dizi toplantıyla 7 ay boyunca sürmüş ve sosyalistlerin ana görevinin birleşik bir parti olduğunu saptamaya çalışmıştır.

87 ocak'ından itibaren türkiye solu yeni bir evreye girmişti. önce 86'da gelenek dergisinin kurulması, daha sonra aynı yıl içinde dev yol geleneğine ait kimi grupların hapishane'den çıkması ile beraber solda yeni bir kimlik arama çabalarına girişilmiştir. diğer yandan da aynı dönemde dünya sosyalist hareketi gorbaçov'un açılımları ile şaşkınlıklar içinde sağa savruluyor ve hızla tasfiye oluyordu. bunun üzerine 87 yılında sovyetik ekolün en önemli iki temsilcisi olan tip ve tkp partilerini tasfiye sürecine sokarlar. çoğunlukla bir birliktelik olarak adlandırılır bu süreç fakat açıktır bu birleşimden doğan tbkp türkiye soluna yasal parti ve birliktelik konularını tartışmaya iter. 88 yılına gelindiğinde tbkp kapatılır. yeni bir süreç açılmıştır artık.

89 yılına gelindiğinde ise sosyalistlere başlığıyla bir bildiri yayınlanır. bu bildiri de parti ve hareket geleneğinden gelen tüm yapılar tartışmaya davet edilir. tip, tsip, tkp gibi sovyetik ve parti ekolünden gelenler bu süreçten muhakkak bir yasal parti ile çıkılmasını istemektedir. diğer yandan kimi eski devrimci sol olarak adlandırılan gruplar bu tartışmayı "devrimcilerin reformculuğa dönüştüğü" gereçkçesi ve sokaklardan kaçtığı gerekçesi ile terk eder. diğer gruplar ise parti geleneği gibi düşünmektedir. bu sürece dahil olan gelenek grubu ise sosyalizmin ana ilkeleri doğrultusunda genel bir uzlaşma paltformunu önerisini sunar. süreç kendisini 90 yılına girdiğinde bitirir. tartışmanın sonunda iki ayrı sol grubun birbirlerini nasıl tarif ettikleri görülecektir. tip ve tkp, tbkp birleşmesinden sonra bu dönemden sonra bir takım shp'den ayrılan ve sol-sosyalist grupla birleşerek sbp'yi kurar.

bu sürecin şöyle okunması gerekiyor: öncelikle tekrardan canlanmaya başlayan türkiye solu, önündeki yeni dinamikler ve hareketler dahilinde bir yol haritası çizme fırsatı bulmuştur kendine. artık türkiye solu 12 eylül yenilgisinin ardından tekrardan canlanmaktadır. diğer yandan bu süreç gorbaçov'un sağa saptırıcı, yıldırıcı konkonktürünün, reel sosyalizmin çözülüşünün habericisidir türkiye'de. sosyallzmin ana ilkelerinden vazgeçmeye çalıştırılan bir süreçtir aslında bu düzen açısından. düzenin bir anlamda solu tasnif etme projesinin ilk adımıdır. tabi bu kadar sert konuşmamak lazım. hala devrimciliğini yitirmemiş, liberalizmin hegemonyası altında bulunmuyordu sol o dönemlerde.

şurası açıktır bu sürecin sonucunda sbp kurulmuş, ardından dev yol kendi tartışma sürecini bitirmiştir. ayrıca kuruçeşme sürecinin ardından ilk parti kuran ekiplerden biri ise aydınlık grubudur, sosyalist partiyi kurmuşlardır. bsp çevresi ise daha sonra kurtuluş ve dev yol gruplarının ana ekseninde ödp'yi kuracaklardır.

kuruçeşme henüz daha türkiye sol hareketinin sosyalizmin ana ilkeleri etrafında birleşebileceği ve geniş bir sol partinin kurulacağı günleri işaret ediyordu. bugün ise yapılmaya çalışılan tartışmalar tamamen liberal solun yıldırıcı ve sağa saptırıcı etkileri içinde yapılmaktadır. en önemli olan nokta ise:kuruçeşme sürecinin yanlış bir sonla bitmesidir belki de yanlış bir başlangıcın olmasıdır. bugün gelinen nokta maalesef bu süreci kötülemektedir.