hazine

Paranın mücevherlerin ya da kıymetli eşyanın saklandığı yer.

Osmanlı imparatorluğu zamanında, devlete ait paraların saklandığı yere de hazine adı verildiğinden, devlet parasının saklı bulunduğu yer anlamında kullanılmıştır.Osmanlı imparatorluğu'nda, başlıca iki hazine bulunuyordu: iç hazine, dış hazine, Devlet hazinesi, hazine-i âmire adları da verilen dış hazine, devlete ait olan hazine idi. Bu hazine, devletin topraklarından elde edilen gelirlerden her çeşit vergilerden, devlete haraç ve, ren devletlerin gönderdikleri vergilerden cizyeden, savaşlarda elde edilen ganimetlerden devlete verilen hisseden meydana gelirdi. Maaşlı devlet memurları maaşları, kapıkulu askerleri maaşları, donanma giderleri ve devletle ilgili her çeşit giderler, bu hazineden karşılanırdı. Hazine-i hassa denilen iç hazine ise, padişahın şahsı ile ilgili olan hazine idi.

Dış hazineye gelen paralar ve giderler, defterdarın ve sadrazamın devamlı kontrolleri altında yönetilmekte idi.

Fakat sonraları, devletin gelir ve giderleri, daha çok düzene sokulmuş, bu işler, belli kanunlar çerçevesinde yürütülmeğe başlanmış ve Tazimatın ilânından sonra vatandaşların verdikleri her çeşit vergilerin doğrudan doğruya devlet hazinesine girmesi devlet işlerine ait bütün giderlerin hazine tarafından yapılması esası kabul edilmiştir.

Cumhuriyetin ilânından sonra da devletin her türlü gelir ve giderleri, Maliye Bakanlığının yönetimine verilmiştir.