ates gecitleri

eski bir toplum olan spartalıların hayat felsefeleri ve bu toplumun batıya doğru ilerleyen büyük pers kuvvetleri ile yaptığı savaşın anlatıldığı (bkz: steven pressfield) kitabı..

kısaca özetlersek:

m.ö. 480 yılında kral kserkses emrindeki, herodot un belirttiğine göre, iki milyon askerden oluşan pers imparatorluk orduları hellespontos u geçerek, yunanı istila etmek üzere yola çıktılar.. çaresiz kalan spartalılar, bir oyalama taktiği olarak termopilai geçidine üç yüz seçilmiş asker gönderdiler.. burada ,dağlarla deniz arasındaki geçitler o kadar dardı ki, pers kuvvetlarinin en azından bir kısmının etkisiz kalacağını umuyorlardı..

canlarını feda etmeye hazır seçkin bir kuvvet bir kaç günde olsa istilacı milyonları durdurabilirlerdi.. üç yüz spartalı ve müttefikleri, istilacılara yedi gün boyunca karşı koyabildi.. sonunda yenildikleri ana kadar, silahları parçalanıp tükendiğinde bile (herodot un kayıtlarında belirttiği gibi) dişleriyle ve elleriyle savaştılar.

spartalılar ve thespialı müttefikleri, kanlarının son damlasına kadar savaşmışlardır; kendi canlarını feda ederek gösterdikleri bu cesaret sayesinde yunalılar bir araya gelerek: o güz ve o bahar, persleri, salamis ve plataiai de mağlup ederek, batı da yeni yeni filizlenmekte olan demokrasi ve bağımsızlık kavramlarını henüz beşikteyken yok olmaktan kurtamışlardır..

bugün termopilai de iki anıt kalmıştır.. bunlardan yeni olanı, orada şehit düşen kralın onuruna leonidas anıtı adını taşır.. üzerindeki yazıtta, kserkses in spartalılardan silahlarını bırakmalarını istemesi üzerine kralın verdiği yanıt kazılıdır.. leonidas ın yanıtı iki sözcükten oluşur: (bkz: molon labe).. yani; gel ve bunları kendin al..

ikinci anıt, eski olanı, şair simonides in sözlerini taşır.. bu dizeler tüm savaş yazıtlarının en ünlüsüdür:
yoldan geçen yabancı, git spartalılara söyleki;
burada onlara hep sadık kalan bizler yatmaktayız..

tüm spartalı ve thespialı askerler kahramanca savaşmışlarsa da, hepsinin en cesuru olarak spartalı dienekes gösterilir.. söylentiye göre, savaşın arifesinde bir trakya yerlisi ona pers okçularının ne kadar kalabalık olduklarını anlatmak için, attıkları okların güneşün yüzünü örttüğünü söylemiştir.. dienekes, buna yanıt olarak gülmüş ve iyi, öyleyse biz de gölgede savaşırız, demiştir..