ilhan arsel

Bir kısmını okuduğum, geri kalanını gülmekten okuyamadığım "Kuran eleştirisi" kitabında, kafasının "islam'da kader anlayışı" konusunda feci karıştığını gördüğüm, 2010 yılında vefat etmiş hukukçu.

Kuran'daki "Allah isteseydi iman ederlerdi. Allah dilediğini affeder, dilemediğine gazap eder. Allah isteseydi hepinizi tek bir ümmet yapardı" mealindeki ayetleriyle "Şüphesiz yaptıklarınızdan sorumlu tutulacaksınız" mealindeki ayetleri referans gösterip "işte görüyor musunuz? Allah hem dilediğini kafir, dilediğini müslüman yapacağını söylüyor, hem de irade vermediği insanı yaptıklarından sorumlu tutacağını söylüyor. Bu çelişkidir" diyerek muhteşem (!) bir tespitte bulunmuştur.

Öncelikle, ilk kısımda belirtilen ayetler ve benzerleri Kuran'da sıklıkla geçer. Bu ayetler genellikle de islam'ın ilk dönemlerinde inmiştir. Ayetlerden maksat Allah'ın birliğini ve yüceliğini vurgulamak ve Allah'ın iradesinin sonsuz olduğunun altını çizmektir. islam'da Allah iradesi külli, insanın iradesi ise cüzidir. Buradaki cüzilik mukayeseden kaynaklanır. Yoksa, Allah'ın yarattıklarına bahşettiği bu cüzi irade ve cüzi akıl, aynı zamanda insanoğlunu taş yontmaktan atomu parçalamaya, küçücük çiplere kütüphaneler dolusu bilgiyi sığdırabilme kudretine dek götüren sürece imza atan iradedir. Bu, bize muhteşem gelen ve bir kısım insanı da kibire sürükleyen "akıl ve irade" Allah'ın iradesinin yanında en fazla bir kum zerresi kadardır. Vurgulanmak istenen odur. Ama mefta bunu anlayamadı sanırım. Ya da anlamak istemedi.