sigmund freud

bu adam bir dahi ...

çünkü kendinden önce söylenmemiş olanı söylemiş. bunu yaparken bir yerlerini değil gözlemlerini, insanlar üzerinde yaptığı gözlemlerini ileri sürmüş.

insanlar üzerinde yaptığı gözlemler önemli bir nokta. çünkü kendisinden önce güçlü bir davranışçı (behaviorist) akım vardı. bu akım insan davranışlarını etki ve tepki olarak açıklar. duygulara ve bilişsel süreçlere önem vermez. deneylerini de genelde hayvan davranışları üzerinden yapar. yani bilinç yoktur derler. freud çıkmış demiş ki "bilinç var, hatta bilinç altı bile var" demiş. orada işte asıl psikoloji işin içine giriyor, elbet fizyoloji göz ardı edilmeden.

belki freud günümüzdeki insanların psikolojik sorunlarını açıklamıyor. ama değerlendirdiğimizde, kendi zamanının psikolojik olarak rahatsız insanlarını tatmin edici bir şekilde açıklıyor.

şu an bilinçaltından ve bağlanma teorisinden (attachment) konuşabiliyorsak, freud'un da katkıları sayesindedir.