thomas mann

bi' saniye: *
mann'ı herman hesse ile kıyaslayanlar olmuş sonra da her devrin adamı gibi gösterilmiş, burjuva yazarı addedilmiş falan ve daha sonra bir başkası da hesse için "siddharta'dan başka bi numarası olmayan" demiş.

iki yorum da genel itibarı ile yanlış şöyle ki:

öncelikle mann hesse'yi romancılık, edebi yetenek ve üslup açısından çok afedersiniz siker atar ve arkasına dönüp bakmaz bile bunu belirtmekte fayda var. burjuva yazarı olduğunu düşünmek de tek bir kitabına bakılarak yapıştırılan asılsız bi yakıştırmadır. iyi bir okuma yaparsanız mann'ın o kitapta dahi (buddenbrooks) burjuva ahlakı ile çok inceden nasıl alay ettiğini anlarsınız.

ikinci yoruma gelirsek hesse'nin siddharta'dan değil "bozkırkurdu'ndan" başka bi numarası yoktur siddharta hesse'nin kayışı kopardığı yıllarda yazdığı üfürükten bi kitaptır asıl numara der steppenwolf'te dönmektedir.

kısaca belirttikten sonra neden thomas mann, hesse'den büyüktür bi bakalım:

hesse'nin iç dünyası alabildiğine geniştir eyvallah hatta öyle anlar vardır ki (mesela: boncuk oyunu) öyle sayfalar çıkartır ki "bi dakka lan dostoyevski mi okuyorum noluyoruz" dedirtir dahası jung'un öğrencisinden terapi görmüş olması ve seviyeli de olsa bi ahbaplığının olması onu oldukça farklı kılar ve arketipler üzerinde bayağı söz sahibidir. buraya kadar sıkıntı yok. ama hesse doğu seyahatine gidip geldikten sonra pek çok şey değişmiş olacaktır kendisi artık hint bilgeliği zottirik işlere daha doğrusu iyice spiritüalizme kayacaktır bu da onun büyüklüğünden bi parça da olsa alıp götürmeye yetecektir. "lan gevşek hint bilgeliğiyle büyüklük mü gidermiş" derseniz eyvallah derim bi şey diyemem bu yorumların hepsi dibine kadar şahsidir.

mann'a gelirsek;

mann'ın büyüklüğü nobel büyüklüğü değildir onun büyüklüğü başka bir büyüklüktür geyik bi tarafa ne yazsam bilemedim hesse'ye geçirmesi kolay geldi de sevdiğim bi yazar için bi şey yazmam gerektiğinde böyle apışıp kalıyorum geyiğe bağlayasım geliyor. büyülüğü dağ? doktor faustus? mario ile sihirbaz? bunlar yeterli mi? bana sorarsan yeterli ama şöyle bi not düşeyim: "aga her devrin adamı olan bi adamdan kendi ulusu nasıl nefret eder?" yani "bakire kız nasıl orospu olur ben anlamadım gitti?" her devrin adamı değildir ama politikaya bulaşmadığı doğrudur (hesse gibi işte) o yüzden göze batmamıştır o buddenbrooks'ta gerekli yerlere gerekli ayarları verip kenara çekilmiştir zaten gören göz görür elbet.

leitmotifine, müzik bilgine kurban mann baba!

(ciddi ciddi tartışmak isteyen olursa her türlü tartışırım hesse'yi paketler evine yollarız icabında)

son ek: ya ben şimdi hesse sevmiyormuşum gibi görünüyorum olmadı bu hesse ve mann alman edebiyatının nadide ve büyük iki yazarıdır sadece bakın altını çiziyorum "sadece mann ile karşılaştıracak olursak" hesse geride kalacaktır yoksa çüş! oha! hesse lan bu boru mu! günümüzün en baba yazarları dahi tekmili birden toplansa hesse'nin ruhunun önünde diz çökerler tövbe isterler! o başka mesele.

yazar kapıştırmak ne lan? * ama neyse güzel geyikmiş sevdim araada yapalım.

mesela:

james joyce vs marcel proust

ooo yeahhh babalara gel...